Κι Ο Κλήρος Έπεσε Στον Σμάιλι(2011)

(Tinker Tailor Soldier Spy) | 

Ο Alfredson, εκπληκτικά και έξοχα αφήνει διαστήματα στα γεγονότα όχι μόνο να καταλήξουνε αλλά και να αφομοιωθούνε στην αφήγησή του, με μικρούς νεωτερισμούς ανεπαίσθητες αντιστίξεις και περιεκτικές βινιέτες καταπιάνεται με τις περισσότερες μικρές ιστορίες σαν αυτή του Tarr, αντί να τις προσπεράσει με παραφουσκωμένο exposition, εκθέτει στη τελική σαν ερασιτεχνικά φιλμάκια μικρού μήκους τη μεγάλη πλειοψηφία της παραγωγής ενός κινηματογραφικού αιώνα που ήδη αντιμετωπίζει σαν ευνόητα προαπαιτούμενα τις συμβάσεις του προηγούμενου.

Ένα κυνικό, σκοτεινό και παρανοϊκό κατασκοπικό θρίλερ που δεν έχει καμία ομορφιά πάνω του. Κανέναν James Bond. Μόνο το μουντό, πνιγμένο στην γραφειοκρατία Λονδίνο.

Ο Άλφρεντσον φτιάχνει μια ταινία σκοτεινή, την ποτίζει με την πατίνα του χρόνου, επιλέγοντας ατμόσφαιρα δεκαετίας του 1970 (με τον τρόπο που το έκανε το Μόναχο και το Carlos), όπου τα πάντα γίνονται ψιθυριστά και υπογείως. Ο Γκάρι Όλντμαν είναι πραγματικά συγκλονιστικός.

Το Tinker Tailor Soldier Spy ίσως δεν είναι τόσο εύκολο στην παρακολούθηση αν κάποιος έχει συνηθίσει τις πολλές επεξηγήσεις και την καταιγιστική δράση, όμως η ατμόσφαιρα της ταινίας, η πολυπλοκότητα των χαρακτήρων και της υπόθεσης και η εξαιρετική παρουσία του Gary Oldman θα αποζημιώσει όλους όσους την παρακολουθήσουν με προσοχή.

Η εξέλιξη της πλοκής προχωράει με ρυθμό και ένταση, χωρίς κενά στην ιστορία, ενώ το τέλος σίγουρα θα σας δικαιώσει. Επίσης, μοναδικές ερμηνείες από ολόκληρο το cast με τον Gary Oldman (προτάθηκε για Oscar με αυτή την ταινία) και τον Colin Firth να ξεχωρίζουν.

Γενικότερα, είναι ένα εξαιρετικό κινηματογραφικό αφήγημα μεγάλης πνοής, αντάξιο του βιβλίου, που καταφέρνει να αποδώσει το δράμα μιας ολόκληρης φαντασιακής θέσμισης των πραγμάτων (ήθη κι έθιμα), που αναπτύσσεται παρασιτικά πάνω στην φυσική αντιπαλότητα των εθνών και σπρώχνει τους χαρακτήρες άλλοτε σε κυνικές κι άλλοτε σε ρομαντικές διαφυγές.

Ως ανταμοιβή, ο δημιουργός του φιλμ παραδίδει έναν υπέροχο λαβύρινθο μυστηρίου, ίντριγκας και κινδύνου στον οποίο αξίζει κανείς να χαθεί. Συνάμα μια αρχοντική και απολύτως σαγηνευτική ταινία, που βεβαιώνει ότι το σπουδαίο σινεμά κατασκοπείας δεν χρειάζεται να αποτελεί προνόμιο του παρελθόντος.

Ο Alfredson συνθέτει εντυπωσιακά κάδρα και αναπαριστά υποδειγματικά την ατμόσφαιρα της ψυχροπολεμικής εποχής στην Αγγλία. Με το «Tinker, Tailor, Soldier, Spy» καταθέτει και μια ενδιαφέρουσα όσο και ριψοκίνδυνη πρόταση. Κάνει μια κατασκοπική ταινία με αργόσυρτους ρυθμούς, κάτι που σε μια πρώτη ανάγνωση φαίνεται ότι δεν θα ταίριαζε σε ταινία του είδους.

Περιπέτεια κατασκοπείας χωρίς δράση, καταδιώξεις και εκρήξεις, αλλά με αινιγματικές συμπεριφορές, θαυμάσιες ερμηνείες και εξαιρετική μεταφορά του κλίματος των αρχών του '70 στις μυστικές υπηρεσίες του Ψυχρού Πολέμου.

Ενώνοντας τη σοφιστικασιόν του παλιομοδίτικου υλικού του με την πιο ευγενική εκδοχή της καμεραμαναντζίδικης μοντερνιτέ ο Άλφρεντσον και οι υπαξιωματικοί του, δηλαδή ο υποψήφιος για Όσκαρ ερμηνείας Γκάρι Όλντμαν, ο Κόλιν Φερθ, ο Τζον Χαρτ και όλοι οι άλλοι συντελεστές, ξαναγράφουν συναρπαστικά κομμάτια κατασκοπικής ιστορίας, γράφοντας κινηματογραφική ιστορία, σε μια ταινία που απουσιάζει αδικαιολόγητα από την κατηγορία του Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας.

Βουτηγμένο σε καφέ παλέτα, το Και ο κλήρος έπεσε στον Σμάιλι είναι ένα φιλμ με πυκνή ίντριγκα (Τζον Λεκαρέ, γαρ), που ευτυχώς αρνείται πεισματικά να υποκύψει στα κατασκοπικά κλισέ και τη σαρωτική πλοκή.

Πρόκειται για μια εξαιρετική ταινία (σίγουρα μια από τις καλύτερες της χρονιάς), αργή, πανέξυπνη και γενικά καταφέρνει να «στύψει» το μυαλό του θεατή και να τον κρατάει σε εγρήγορση σε όλη την διάρκεια της με το βλέμμα καρφωμένο στην οθόνη, μην τυχόν και χάσει κάποιο κομμάτι από το καλοφτιαγμένο παζλ του Τόμας Άλφρεντσον.

Έντονος εσωτερικός ρυθμός, πλαστική φωτογραφία, μυστηριώδες ύφος, ένας εξαιρετικός χαρακτήρας (Όλντμαν), και σκοτεινοί υπαινιγμοί με γρίφους στο σενάριο μας έδωσαν ένα πολύ ενδιαφέρον φιλμ, συνολικά.

Το Tinker Tailor Soldier Spy είναι σίγουρα από τα καλύτερα δείγματα του είδους του αλλά δεν είναι μια ταινία που μπορώ να προτείνω αβασάνιστα στον οποιονδήποτε.

Όλα δουλεμένα πολύ, σαν ένα φαγητό που έχει μέσα τόσα υπέροχα υλικά όμως βγαίνει flat στη γεύση. Δε μένει στη μνήμη ως αξέχαστη εμπειρία, δε δικαιολογεί καν την αναγκαιότητα του εγχειρήματος. Ίσως ως vintage αποδόμηση του μπανάλ spy movie genre.