Αγκάθι(2017)

(Thorn) | Πρώτη προβολή: 08-03-2018

Και αυτό είναι τελικά που χαρακτηρίζει το Αγκάθι: δεν δομεί μια ολόκληρη συζήτηση για να αφήσει τον θεατή να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα, αλλά παίρνει θέση στη συζήτηση αυτή, υπερασπίζεται μια άποψη. Το αν συμφωνεί ή διαφωνεί κανείς με αυτή είναι ένα άλλο ζήτημα. Το σίγουρο είναι πως το περιεχόμενο του Αγκαθιού δεν μπορεί παρά να συζητιέται από το κοινό του μετά τη θέαση της ταινίας.

Ταινία υποβλητικής σκηνοθεσίας και ερμηνειών υψηλής λεπτότητας, ξετυλίγει με απόλυτο μινιμαλισμό τα ψυχολογικά της παιγνίδια στο υπέροχα φωτογραφημένο φυσικό τοπίο της Δανέζικης επαρχίας, ένα τοπίο αγροτικό και δασώδες στις άκρες του οποίου στέκονται και παρατηρούν την ίντριγκα ο Μπέργκμαν και ο Ταρκόφσκι.

Αινιγματικό, γοητευτικό, αν και μερικές φορές υπέρμετρα προς την ασαφή πλευρά της επιτήδευσης, το ντεμπούτο του Γαβριήλ Τζάφκα επιβεβαιώνει τις περγαμηνές του ταλαντούχου δημιουργού του και γίνεται η γέφυρα προς ένα προσωπικό στιλ που δείχνει να διαμορφώνεται με γνώση και θέση.

Με ένα πιο πυκνό σενάριο θα μιλούσαμε για διαμάντι πρώτου μεγέθους. Ο Τζάφκας είναι σίγουρα μάστορας της ατμόσφαιρας: Ονειρική στην αρχή, προοδευτικά σκοτεινή στη συνέχεια (στιβαρό χέρι με άλλα λόγια). Και έχει ακόμα πολλά να δώσει.

Ο ταλαντούχος σκηνοθέτης επιλέγει το στοιχείο του θρίλερ για να οδηγηθεί στα ερωτικά λημέρια και με ατού του την εικαστική μεγαλοπρέπεια (ονειρικές σεκάνς δένουν εξαίσια με καλογυρισμένα μονοπλάνα) κερδίζει εύκολα το στοίχημα της κομβικής πρώτης ταινίας.

Αυτή είναι μια ταινία... διχαστική. Θέλω να πω, από τη μια είναι πολλά υποσχόμενη, από την άλλη δείχνει δέσμια πολλών και ποικίλων κλισέ. Από τη μια έχει το βλέμμα της στο μέλλον, από την άλλη κουβαλάει όλα τα «ωραία» του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου. Από τη μια είναι εξαιρετική σε επίπεδο κινηματογραφικής γραφής, από την άλλη πάσχει από το μόνιμο πρόβλημα των ελληνικών (έστω και μέσω... Σκανδιναβίας) ταινιών, το σενάριο. Κάτι μου λέει, όμως, πως θα τον βρει το δρόμο του ο Τζάφκας.

Το δάσος αποκτά μια βαριά συμβολική έννοια που δεν εξελίσσεται ουσιαστικά σε παράγοντα σασπένς και η ταινία, ατμοσφαιρική και εικαστικά συμπαγής, είναι αρκετά βραδυφλεγής για να κάνει πρέσινγκ στο θέμα που πραγματεύεται.

Βραδυφλεγές συμβολικό δράμα ενός έλληνα σκηνοθέτη που βρήκε εισιτήριο για την πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία στο εξωτερικό, συγκεκριμένα στη Δανία, σε μια ένωση που φαίνεται να λειτουργεί υπέρ του, λόγω των επιρροών του βορειοευρωπαϊκού σινεμά στη δουλειά του.

Υπερβολικά λιτό και αλληγορικό, κινείται επιδέξια ανάμεσα στο ψυχογράφημα, το δράμα χαρακτήρων και το υπαρξιακό θρίλερ.

Το δεύτερο μέρος της ταινίας δεν μπορεί να διατηρήσει το μυστήριο και τη συνοχή του πρώτου, η ταινία όμως μπορεί να δώσει διαπιστευτήρια για έναν νέο σκηνοθέτη με προσωπική και συναρπαστική ματιά.

Θα μπορούσε να αποτελέσει μια αξιολογότατη ταινία μικρού μήκους, σε κανονικής διάρκεια ταινία όμως το σενάριο μοιάζει λίγο και το τελικό αποτέλεσμα περισσότερο φλύαρο και από πολύ νωρίς προβλέψιμο.

Υπερβολικά αλληγορικό και έντονα επιτηδευμένο, αυτό το μπερδεμένο φιλμικό κατασκεύασμα με την πανέμορφη φωτογραφία και την στιλάτη πλανοθεσία, δεν αποτελεί τίποτε περισσότερο από μια αποτυχημένη άσκηση ύφους, με πολλαπλά σεναριακά αυτοαναφορικά αδιέξοδα.

Όχι, εκτός αν αποδελτιώνεις ή πιάνεις εαυτόν να φτιάχνεται συστηματικά με τις «εργάρες» των «ταλέντων» μας. Ακόμη κι εν τοιαύτη περιπτώσει, όπως πιθανότατα και περίεργοι απ' τα πέριξ (φανατικοί της danske οθόνης ή πιο σοφιστικέ αρρωστάκια του σινεμά των ειδών), μπορεί να υποφέρετε. Στους μουλτιπλεξάδες (χιούμορ κάνουμε) θα μείνει (δια παντός) τραύμα αν κάνουν το σφάλμα.