Οι Άντρες δεν Κλαίνε(2017)

(Muskarci ne Placu / Men Don't Cry) | Πρώτη προβολή: 11-10-2018

Μια δυνατή, με ωραίο, σφιχτοδεμένο, σενάριο ταινία, με τον Ντριλίεβιτς να εκμεταλλεύεται με τον καλύτερο τρόπο τους κλειστούς, περιορισμένους χώρους και να αποσπά εξαιρετικές ερμηνείες από όλους τους ηθοποιούς (όλοι γνωστοί στο χώρο τους, πρέπει να πω που ο σκηνοθέτης επέλεξε από τα διάφορα μέρη της πρώην Γιουγκοσλαβίας).

Η προσέγγιση του Άλεν Ντρλιεβιτς είναι ουσιωδώς θαρραλέα, μεστή και βαθιά ουμανιστική και η συγκεκριμένη ταινία μπορεί να θεωρηθεί μέρος μίας πλούσιας κληρονομιάς σπουδαίων έργων που έχουν παραχθεί τις τελευταίες δύο δεκαετίες σε αυτή την ταλαιπωρημένη γωνία της Ευρώπης.

Ίσως ο χαρακτηρισμός "μεγάλη ταινία" να είναι κάπως υπερβολικός για το "Οι Άντρες Δεν Κλαίνε", πάντως καταφέρνει να προσφέρει μια ακόμη ειλικρινή και συγκινητική ματιά για τον πόλεμο στη Γιουγκοσλαβία, ένα θέμα που, εκτός των χωρών που ενεπλάκησαν σε αυτόν, οπουδήποτε αλλού έχει θιχτεί κινηματογραφικά έχει πάντα προσεγγιστεί νερωμένα και αποστασιοποιημένα.

Απόλυτα κινηματογραφικό και με εξαιρετικούς διαλόγους και ερμηνείες, καταφέρνει να μιλήσει καθαρά για την ανοησία των φυλετικών/θρησκευτικών διαχωρισμών και την βαρβαρότητα των πολέμων, απανταχού γης. 

Το ερώτημα παραμένει ακόμη ζωντανό μέσα μου, μετά το πέραν αυτής της ενδιαφέρουσας, πειραματικά αλληγορικής ταινίας, που δεν μας δίδαξε και κατιτίς καινούργιο, γύρω από την ψυχοσύνθεση του κάθε πρώην γιουγκοσλαβικού λαού: Ποιος ο λόγος αυτής της έρευνας και τι ακριβώς μπορεί να πληροφορήσει τον Σλοβένο (οι πιο βελούδινα αποσχισμένοι της ιστορίας...) επιστήμονα - σχεδόν ουδέτερο παρατηρητή? Που να μην το έχει ξαναδεί στο παρελθόν δηλαδή σε παρόμοιας ιστορικής αναφοράς φιλμικές στιγμές, από άλλους σκηνοθέτες ομιλούντες την Σερβική γλώσσα.

Γεμάτο συνεχείς εντάσεις, διαφωνίες και εξομολογήσεις, το φιλμ του Βόσνιου Άλεν Ντριλιέβιτς μοιάζει κάποιες στιγμές με θρίλερ δωματίου, με το κακό να βρίσκεται στο παρελθόν και να εξακολουθεί να στοιχειώνει τους ήρωές του, αποδεικνύοντας πως ένας πόλεμος δεν τελειώνει την ημέρα που υπογράφεται η ανακωχή αλλά παραμένει για χρόνια μέσα στην ψυχή όσων συμμετείχαν σε αυτόν.

Θεατρικής δομής αλλά ουδέποτε στατικό, το φιλμ χτίζει με ενάργεια τους χαρακτήρες του μέσα από θύμησες και εξομολογήσεις, χάρη και στις ορμητικές ερμηνείες όλων των πρωταγωνιστών. Ωστόσο, έχεις μόνιμα την αίσθηση μιας ανακύκλωσης

Καλό σινεμά, προσεγμένοι διάλογοι και πολύ ενδιαφέρουσα θεματική γύρω από τη «γειτονιά» τη δική μας είναι στοιχεία που το «Οι Άντρες δεν Κλαίνε» (η πρόταση της Βοσνίας για τα περσινά ξενόγλωσσα Όσκαρ) αξιοποιεί ικανότατα. Αν δε σε ψήνουν τα... «ethnic» με τις αγριευτικές προφορές, περνάς σε κάτι άλλο.

Έχει όμως θεατρικότητα η οποία δεν είναι ηθελημένη ωστόσο καταλήγει αναπόφευκτη: Ότι βασικά είναι έργο διαλόγων. Οι διάλογοι είναι κινηματογραφικά δοσμένοι, δεν είναι η παραδοσιακή θεατρική ατάκα, όμως δεν παύει όλο το έργο, επειδή έχει καθηλωμένους ανθρώπους, να υπηρετείται από το διάλογο.

Βετεράνοι του γιουγκοσλαβικού εμφύλιου από Σλοβενία, Κροατία και Βοσνία-Ερζεγοβίνη τσακώνονται και ψυχαναλύονται στη διάρκεια θεραπευτικού προγράμματος σε ορεινό ξενοδοχείο, σε αυτό το ωραία φιλμαρισμένο και παιγμένο μα αναμενόμενο δράμα.

Ένα θεατρικής λογικής ψυχόδραμα με ενδιαφέρουσες εξάρσεις, δυναμικές ερμηνείες και προβλέψιμη μέχρι τη (συμφιλιωτική) λεπτομέρειά του κατάληξη.

Αυτή η ταινία έρχεται να προστεθεί στις τόσες άλλες που έχουν γίνει και δυστυχώς, πέραν από κάποιες μεμονωμένες στιγμές, δεν φαίνεται να έχει κάτι σπουδαίο να προσθέσει.

Ένα δυνατό θέμα που αγγίζει σοβαρά ζητήματα όπως ο εθνικισμός αλλά και η συμφιλίωση, που συμπυκνώνονται σε αυτή την ενδιαφέρουσα αν και κάπως στατική ταινία.

Εγώ πάντως έκλαψα. Από την βαρεμάρα.