Attenberg(2010)

Πρώτη προβολή: 09-12-2010

Αν επιτρέψεις στον εαυτό σου να αισθανθεί μια ταινία σαν το «Attenberg», αντί ανταμοιβής, σε περιμένει το πιο θετικό συναίσθημα που θα βιώσεις παρακολουθώντας μια ελληνική ταινία φέτος. Κι αυτό απέχει τόσο πολύ από το ζοφερό και τα συντρίμμια του κόσμου στον οποίο θα επιστρέψεις, εκεί έξω...

Το «Attenberg» σπάει τα στενά όρια του ελληνικού σινεμά, μιλώντας μία γλώσσα κινηματογραφική, διεθνή, τολμηρή, πρωτοπόρα.

Τα συναισθήματα είναι ήσυχα, και οι συνδέσεις μεταξύ των χαρακτήρων αισθάνονται δοκιμαστικές και εύθραυστες. Αν και δεν κάνει καμία αναφορά στην τρέχουσα οικονομική και πολιτική κρίση στην Ελλάδα, το Attenberg είναι γεμάτο με μια αίσθηση αδιαθεσίας και στασιμότητας, αντικατοπτρίζοντας καλά τη σύγχρονη εθνική διάθεση του 2010.

Μετά από την ενδιαφέρουσα αλλά σαφώς πιο πειραματική και σκόρπια ταινία της The slow business of Petra going, η Αθηνά Τσαγγάρη επιστρέφει με μια εξίσου ενδιαφέρουσα στη σύλληψη, αλλά πιο συμπαγή και οραματική ταινία.

Η δεύτερη ταινία της Αθηνάς Ραχήλ Τσαγγάρη ... φτιάχνει ένα κινηματογραφικό σύμπαν που έχει αρκετά κοινά σημεία με αυτό του Γιώργου Λάνθιμου (που άλλωστε συμμετέχει εδώ ως ηθοπιός και συμπαραγωγός): την όλη αισθητική, την αποστασιοποιημένη παρατήρηση, το μαύρο χιούμορ, τους επικοινωνιακά 'ανήλικους' χαρακτήρες.

Μια βαθιά ευαίσθητη, και ναι-ναι, λυρική ταινία, πάνω στην ωρίμανση ενός ατόμου και την μεταμόρφωση της αγάπης που κρύβει μέσα του, σε βαθιά εμπειρία ζωής.

Οι ταινίες του Κούτρα, του Λάνθιμου, της Τσαγγάρη, δεν αφορούν ζητήματα που χάνουν τη σημασία τους εκτός των ελληνικών συνόρων, αλλά πραγματεύονται θέματα καθολικού ενδιαφέροντος. Αυτό είναι και το κοινό σημείο των δημιουργών που απαρτίζουν αυτό που κάποιοι αποκαλούν ελληνικό 'νέο κύμα'. Η καθολικότητα των θεμάτων τους. Το κατά πόσο βέβαια υπάρχουν οι απαραίτητοι αισθητικοί σύνδεσμοι για να κάνουμε λόγο για καλλιτεχνικό ρεύμα, είναι μια άλλη συζήτηση.

Η άποψή μου εν τέλει είναι πως πρόκειται για μια ενδιαφέρουσα ταινία, ψυχρή με αποδραματοποιημένη αφήγηση και αφαιρετική σε όλο της το μήκος. Θα την έβλεπα όμως τελείως διαφορετικά εάν δεν είχε προηγηθεί ο πολύ καλός "Κυνόδοντας".

Ένα workshop ενστικτωδών αυτοσχεδιασμών με ....προσχεδιασμένη αναπαραγωγή.

Αυτή η ταινία μας εξέπληξε ευχάριστα τόσο σεναριακά και σκηνοθετικά, όσο και υποκριτικά!

Όλη αυτή η εμμονή στη μηχανική των παιγνίων, λεκτικών και μηχανικών εντυπωσιάζει για τον άρτιο φορμαλισμό της χωρίς να εντυπώνεται σαν ολοκληρωμένη εμπειρία.

Μπορεί να μην είναι αριστούργημα, αλλά ανταποκρίνεται σε μεγάλο βαθμό στις απαιτήσεις του σινεφίλ κοινού και σίγουρα καταφέρνει, παρά τις όποιες αδυναμίες του, να το κερδίσει, κυρίως με τη σκηνοθετική του ματιά.

Στον αντίποδα του «Attenberg», το παρελθόν αφήνεται να εννοηθεί τελείως επιλεκτικά και βολικά, κάποια στοιχεία μοιάζουν αποτέλεσμα παρθενογένεσης, κάποια άλλα να οδηγούν στο κενό, ενώ η όλη διαδικασία μεταμόρφωσης μοιάζει μετέωρη, ούτε υποβλητική ούτε σαρωτική.

Το Attenberg ΔΕΝ είναι Κυνόδοντας. Δεν έχει σκληρό χιούμορ, δεν έχει αξέχαστες σκηνές, δεν έχει εντυπωσιακή φωτογραφία και κυρίως δεν έχει καν σενάριο.