Το Διαζύγιο: Η Δίκη της Viviane Amsalem(2014)

(Gett) | Πρώτη προβολή: 19-02-2015

«Το διαζύγιο», είναι ένα άρτιο δικαστικό δράμα, που εναλλάσσει τις δηκτικές, με τις κωμικές διαστάσεις μιας συγκλονιστικής ιστορίας σε διάρκεια πέντε ετών.

Ίσως η ταινία που με άγγιξε περισσότερο για τη χρονιά που μας πέρασε, το «Get: The trail of Viviane Amsalem» θέλει σκέψη, ανοιχτό μυαλό και αποτελεί έναν ωραίο καθρέφτη και για την δική μας κοινωνία, ακόμα και αν η προέλευση του δεν είναι από χώρες που έχουμε συνηθίσει.

Ρυθμική συνοχή, δραματικές κορυφώσεις συνδυασμένες με ελαφρύ χιούμορ, πλάνα που εστιάζουν σε εύστοχες λεπτομέρειες εκφράσεων και συμπεριφορών, αποτυπώνουν το ακριβές πορτρέτο μιας αυταρχικής νοοτροπίας κι ενός θρησκόληπτου κοινωνικού συντηρητισμού, που δεν θα πρέπει να έχει καμία θέση στο σύγχρονο κόσμο και συνάμα συνθέτουν το αίτημα της ηθικής ωρίμανσης της ανθρώπινης κοινότητας, της αλλαγής πραγμάτων σε κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο που δεν έχουν ακόμα ξεπεραστεί, όχι μόνο στην καταπιεστική πατριαρχική, βασιζόμενη στην θρησκευτική πίστη, σύγχρονη ισραηλινή κοινωνία, αλλά και στις πιο φιλελεύθερες κοινωνίες όπου η γυναικεία υπόσταση βρίσκεται ακόμα σε σοβαρά μειονεκτική θέση.

Μια ταινία σκηνοθετημένη με χειρουργική ακρίβεια, όπου τον κύριο λόγο έχουν τα πρωτοπρόσωπα πλάνα και οι μονότονοι χρωματικοί συνδυασμοί, το ύπουλο χιούμορ (το οποίο χρησιμοποιείται, όπως σε μια σωστή τραγωδία, για λόγους «ελάφρυνσης, όταν η συναισθηματική ασφυξία φτάνει στο ζενίθ), η θέληση για αλλαγή του παρόντος συστήματος και οι αξιοπρόσεκτες ερμηνείες του μετρημένου στα δάχτυλα καστ.

Συγκλονιστικό φιλμ από κάθε άποψη. Ουμανιστικό, αληθινό. Μπουνιά στο απάνθρωπο σύστημα συμπεριφοράς εναντίον των γυναικείων δικαιωμάτων που κυριαρχεί ακόμη και σήμερα.

Μέσα από την αυστηρή λιτή του αφήγηση, μέσα από τις εξαιρετικές ερμηνείες των δύο βασικών πρωταγωνιστών του, το «Διαζύγιο» γίνεται ένα συναρπαστικό ψυχολογικό θρίλερ που σε εξαντλεί και σε παρασύρει, που δεν καταφεύγει σε εύκολα κατηγορώ μα που γυμνάζει το θυμικό μαζί με το μυαλό, σε μια εξαιρετική άσκηση κινηματογραφικής και συναισθηματικής ακρίβειας που αξίζει να βιώσετε.

Η παρακαταθήκη της Ελκαμπέτς στο σινεμά και στις γυναίκες του Ισραήλ. Θα την μνημονεύουν για χρόνια, καθώς η τέχνη αντιγράφει τη ζωή κι η ζωή την τέχνη.

Το «Διαζύγιο» με σπουδαίο ιστορικό στο πρόσφατο Φεστιβάλ Καννών και με μία υποψηφιότητα Χρυσής Σφαίρας Ξενόγλωσσης Ταινίας, δεν είναι απλά ένα δικαστικό δράμα, αλλά μία αποστομωτική διακήρυξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Ένα δυνατό δικαστικό κοινωνικό δράμα, το οποίο εξετάζει την αναχρονιστική για τη σημερινή λογική, θέση της ισραηλινής θρησκευτικής ελίτ πάνω στο διαζύγιο. [Πηγή: www.doctv.gr]

Είναι μια ταινία για το εν δυνάμει αγεφύρωτο χάος μεταξύ τού φαίνεσθαι και του είναι ενός γάμου, για το πόσο ανθυγιεινή και επικίνδυνη μπορεί να γίνει η – καλά και σώνει – άρρηκτη σχέση μεταξύ εκκλησίας και πολιτείας, και μία ακόμη απόδειξη πως χωρίς χιούμορ, (αυτο)σαρκασμό και – απόπειρα έστω για – αυτοκριτική η ζωή δεν παλεύεται και ο κόσμος δεν προχωρά. Δεν εξελίσσεται.

Η καλύτερη πρόταση της εβδομάδας ήταν η πρόταση του Ισραήλ για το Όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας, ενώ ήταν και υποψήφια για Χρυσή Σφαίρα. Πρόκειται για μία ταινία – καταδίκη απέναντι στην ανδροκρατούμενη κοινωνία του Ισραήλ και της προσκόλλησης του στη θρησκεία.

Οι Έλκαμπετζ κρατούν την αγωνία και δίνουν ίσες ευκαιρίες στους χαρακτήρες να πείσουν τους θεατές, σαν να βρίσκονται ακόμη και οι δικαστές σε δίκη, με τα συναισθηματικά και τα λογικά επιχειρήματά τους, σε μια παρατεταμένη διαδικασία που δεν θα μπορούσε παρά να καταντήσει διαπραγμάτευση.

Τα δυο αδέλφια ολοκληρώνουν με αυτή την ταινία την τριλογία τους (προηγήθηκαν τα "To Take a Wife" και "The Seven Days"). Η σκηνοθεσία τους πολύ λιτή, το ίδιο και η φωτογραφία, σκόπιμα ώστε να δοθεί ακόμα μεγαλύτερη βάση στην εξαιρετική και πολύ δυνατή θεματική, που ασχολείται μεταξύ άλλων με τη θέση της γυναίκας και την ισότητα των δύο φύλων, τις σχέσεις γενικότερα, την ανθρώπινη φύση, την δικαιοσύνη, τη θρησκεία και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Δίνοντας μεγάλη έμφαση στα βλέμματα και τις εκφράσεις οι Elkabetz, φτιάχνουν μια κινηματογραφικά συναρπαστική αφήγηση.

Βαθιά εστιασμένη στο καφκικό σύμπλεγμα των κανόνων και νόμων που καθορίζουν τη λειτουργία της εβραϊκής κοινωνίας, το Διαζύγιο λειτουργεί κυρίως ως τοξική σάτιρα της φονταμενταλιστικής θρησκευτικής πρακτικής.

Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα, φυσικά, του φιλμ, είναι η καθηλωτική παρουσία της ίδιας της Ρόνιτ Ελκαμπετς στον πρωταγωνιστικό ρόλο, που χωρίς ίχνοςο υπερβολής, με βλέμμα που μιλάει όσο χίλιες λέξεις και με μια έντονη κινηματογραφική αξιοπρέπεια, δίνει στη μοναχική ηρωίδα της καθολική εμβέλεια.

Χωρίς να αποφεύγουν εντελώς τις σχηματικές απλοποιήσεις ή τους εύκολους συμβολισμούς, οι σκηνοθέτες καταφέρνουν να περάσουν μέσα από τη διαρκή λεκτική αντιπαράθεση και χιούμορ, και συναίσθημα, και μια καθαρή πολιτική στάση, διατηρώντας μια αφηγηματική σπιρτάδα η οποία απελευθερώνει την ταινία από τα θεατρικά και τηλεοπτικά δεσμά.

Οι δύο δημιουργοί, παρότι δεν πιάνουν γενικά εύκολα την κάμερα, παίζουν με χάρη με το όπλο που ονομάζεται κάμερα, χρησιμοποιώντας όλα τα μικρά και μεγάλα που μπορεί να χωρέσει μια δικαστική αίθουσα.

Ο δίωρος κινηματογραφικός μαραθώνιος καλύπτει την 5χρόνη δίκη του ζευγαριού, τη σύγκρουση των δύο βασικών αντιλήψεων, καταγράφει τον πόλεμο νεύρων και τα εκατέρωθεν λάθη στην τακτική τους. Κάπου το έργο επαναλαμβάνει τα ίδια και τα ίδια, κάπου θεατρινίζει πέραν του δέοντος , το αποτέλεσμα όμως είναι και διασκεδαστικό και συμβολικό.