Νήμα(2016)

Πρώτη προβολή: 07-12-2017

Η πιο φιλόδοξη ταινία του Αλέξανδρου Βούλγαρη είναι ταυτόχρονα και η πιο εστιασμένη. Η ιστορία μιας γυναίκας που αφιερώνει τη ζωή της στην αντίσταση για να γίνει σύμβολο του αγώνα αλλά όχι πρότυπο μητρότητας για το γιο της, μεταφέρεται με δαιμονισμένη ακρίβεια: ο έλεγχος του κάδρου είναι αξιοθαύμαστος, όπως και η αποφασιστικότητα στο όραμα του Βούλγαρη.

Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες ταινίες της χρονιάς, τολμηρή σε σύλληψη και επινοητική σε εκτέλεση, αν και ερμητικά κλειστή στο δεύτερο μέρος, όταν μεταφέρεται σε ένα αποκλεισμένο, μαραμένο άστυ, με την Κόκκαλη να υποδύεται τον Λευτέρη, τον γιο, αλλάζοντας εντελώς το βλέμμα, ραγισμένη από την προηγούμενη διαδρομή, περιπλανώμενη σε μια σειρά από βασανιστικές μνήμες και εφιαλτικές προοπτικές.

Εκείνο που ο The Boy καταφέρνει να κάνει με τρόπο εντυπωσιακό, conceptual και ήρεμο, είναι μια ταινία με εικαστική ένταση και μαζί πολιτική αφήγηση και συναισθηματική νοημοσύνη. Μια ταινία άνιση, που, όμως, ταυτόχρονα τη θαυμάζεις και την αγαπάς.

...ο Βούλγαρης, σαφέστατα επηρεασμένος από το σινεμά του Αντρέι Ζουλάφσκι, ολοκληρώνει ένα φιλμ σαρωτικό, που δρα σε δύο παράλληλα σύμπαντα, ένα πολιτικό και ένα ψυχαναλυτικό. Στο επίκεντρο, η Σοφία Κόκκαλη που ενσαρκώνει και τη Νίκη αλλά και τον γιο της, τον Λευτέρη, σε μια εκπληκτική ερμηνεία. Και μπορεί το φιλμ να σκοντάφτει ενίοτε στις φιλοδοξίες του, αλλά είναι ό,τι πιο φρέσκο συμβαίνει στο σινεμά μας αυτή τη στιγμή. Και ό,τι πιο γνήσιο.

Εξαιρετικός ήχος, πολύ ενδιαφέρον φιλμάρισμα, και έξοχη πρωταγωνίστρια σε ακόμη μια πολύ προσωπική, ιδιοσυγκρασιακή και άνιση ταινία του Βούλγαρη για την καρμικο-τραυματική σχέση μεταξύ μιας μάνας και του γιού της.

Συμβολική και με μεγάλο εικαστικό ενδιαφέρον, η ταινία του Βούλγαρη σίγουρα δεν είναι μία ταινία για όλους. Παρά τα προβλήματα και τις εμμονές της, έχει την τύχη να αναδεικνύει το τεράστιο ταλέντο της Σοφίας Κόκκαλη. Οποιαδήποτε άλλη πρωταγωνίστρια δεν θα κατάφερνε να αγγίξει τους δύο κεντρικούς χαρακτήρες της ταινίας και να τους δώσει πνοή.

Πρόκειται για ένα φιλμ τολμηρό που παρά τον πειραματικό φορμαλισμό του διαθέτει εντιμότητα και ψυχή, ενώ οι ιδεολογικές αποχρώσεις του προσφέρονται για αρκετή συζήτηση, γεννώντας ερωτήματα που δεν έχουν εύκολες απαντήσεις. Η ερμηνεία της Κόκκαλη είναι ένα αληθινό υποκριτικό επίτευγμα που δικαίως βραβεύτηκε από την Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου.

Μακάρι οι εικονογραφικές σπίθες τις οποίες εκτοξεύει ανά τακτά διαστήματα το «Νήμα» να έκρυβαν πίσω τους κάτι περισσότερο από έναν κρυπτικό και αναξιοποίητο σκελετό ιστορίας.

Εσωστρεφές και υπερβολικά αλληγορικό ταυτόχρονα, είναι στιγμές που σοκάρει, σαν μια σπαρακτική κραυγή, και άλλες που φαντάζει σχηματικό κι επαναλαμβανόμενο.

Ωραία μουσική, καταπληκτική, φουτουριστική εικόνα, ένα περίτεχνο παζλ προσωπικών προβληματισμών από το The Boy που δεν καταφέρνει να τα επικοινωνήσει στον απλό θεατή, παραμένοντας έγκλειστα και αυτιστικά στο ατομικό του σύμπαν δράσης και κατ΄ επέκταση σε αυτό της παρέας του. Δεν θέλει πολύ το έξυπνο σινεμά για να γίνει εξυπνακίστικο και να σε πνίξει η καλοστημένη ιδέα.

Δύσκολη ταινία για να τη συστήσεις στο «ευρύ κοινό», αλλά αυτό το γνωρίζει ήδη ο Αλέξανδρος The Boy Βούλγαρης, που με αυτό το φιλμ, προσπαθεί να κόψει τον ομφάλιο λώρο από τους διάσημους γονιούς του.

Σε ένα πραγματικό tour de force, την ηρωίδα υποδύεται η Σοφία Κόκκαλη, με πρότυπό της προφανώς την Ιωάννα Καρυστιάνη, μητέρα του σκηνοθέτη, η οποία ως γνωστόν ταλαιπωρήθηκε την ίδια περίοδο.

Η ταινία του δεν είναι για το πλήθος. Δεν είναι ούτε καν για τους ορκισμένους σινεφίλ! Είναι για θεατές που τη βρίσκουν με το λιντσεϊκό σύστημα αναφοράς. Είναι για πολύ δυνατούς λύτες. Όπως πολύ δυνατή ερμηνευτικά είναι η Σοφία Κόκκαλη, η μοναδική ηθοποιός που εμφανίζεται ουσιαστικά στην ταινία, η οποία υποδύεται τόσο την Νίκη όσο και τον Λευτέρη! Τρομερή!

Αν αυτή η ταινία ήταν θεατρικό ίσως να εντυπωσίαζε – αλλά δεν είναι θεατρικό (ούτε καν «θεατρικό σινεμά»). Αν ήταν βιντεοκλίπ θα εντυπωσίαζε στα σίγουρα – αλλά (τι να κάνουμε;) δεν είναι ούτε βιντεοκλίπ. Αν βάλει κανείς να ακούσει το soundtrack της ταινίας -και ξέρει από μουσική- θα γουστάρει φουλ. Όμως τα soundtrack είναι συνοδευτικά μιας ταινίας και όχι τα βασικά, συγκροτητικά της στοιχεία. Και ο The Boy πρέπει να τα ξεδιαλύνει στο κεφάλι του όλα αυτά. Αν δεν το κάνει κινδυνεύει να γυρίσει και άλλες κακές ταινίες όπως το «Νήμα».

Το ότι δεν θυμόμουν τίποτα μετά το φινάλε του «Νήματος» είναι ό,τι πιο τίμιο έχω να πω. Και, φυσικά, με δυσκόλεψε. Θα έλεγα και κάτι για την εμφάνιση των λογοτύπων του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου και της ΕΡΤ στα end credits, αλλά... ας κρατήσω χαρακτήρα.