Ποιος Σκότωσε τη Λαίδη Γουίνσλεϊ;(2019)

(Lady Winsley) | Πρώτη προβολή: 06-06-2019

Το αστυνομικό μυστήριο και η απάντηση στο ερώτημα του τίτλου με φόντο το μουντό και πανέμορφο τοπίο των Πριγκηπονήσων είναι μόνο η αφορμή για τον κουρδικής καταγωγής Χινέρ Σαλίμ για ένα ακόμη γοητευτικό ταξίδι στη μοναδική πατρίδα που αισθάνθηκε ποτέ πως ανήκει, εκείνη του σινεμά.

Σεναριακά, το μυστήριο πλέκεται σιγά σιγά, η σκηνοθεσία το κάνει να φαίνεται ως πιο περιπεπλεγμένο με τον τρόπο που σκηνοθετούνται παύσεις, βλέμματα, χώροι κι αντιδράσεις, το κοινωνικό κομμάτι εισέρχεται ομαλά στο μύθο και δίνει δυνατότητα στο μυστήριο να κλιμακωθεί, η προέκταση κι η λύση έρχονται εξίσου ομαλά, με κλειδιά παραδομένα στον θεατή κι όχι με λύσεις από μηχανής θεού, όμως, δεν σοκάρει και τόσο η αποκάλυψη όσο θα απαιτούσε ή θα υποσχόταν μια τέτοια υποβολή της Πριγκήπου έτσι όπως φωτογραφήθηκε και σκηνοθετήθηκε. Κυρίως, όπως, φωτογραφήθηκε.

Διασκεδαστική αστυνομική κωμωδία μυστηρίου στα χνάρια της Αγκάθα Κρίστι...

Μετά τις αμήχανες συστάσεις των χαρακτήρων, η ταινία του Σαλίμ αποκτά γρήγορα σωστό ρυθμό και καταφέρνει να διατηρεί το πρωτογενές ενδιαφέρον της πλοκής αλλά και να μιλά εύστοχα για ζητήματα ταυτότητας, ηθικής και υποκρισίας.

Ο Σαλίμ στήνοντας μια ταινία που αναμειγνύει μια υπόθεση α λα Αγκαθα Κρίστι με ένα κινηματογραφικό ύφος που παραπέμπει στο αμερικανικό φιλμ νουάρ περασμένων εποχών, χρησιμοποιεί ως πρόσχημα το μυστήριο για να μιλήσει για διάφορα θέματα που απασχολούν την Τουρκία, από το κουρδικό ζήτημα μέχρι τη θέση της γυναίκας στην κοινωνία. Το κάνει καλά και με χιούμορ ιδιαίτερο, όχι ακριβώς ξεκαρδιστικό, σίγουρα όμως ασυνήθιστο και ενίοτε σουρεαλιστικό.

Απολαυστική μέσα στον ιδιότυπο χαρακτήρα της κομεντί αστυνομικού μυστηρίου από τον Κούρδο Χινέρ Σαλίμ («Βότκα Λεμόνι», «My Sweet Pepper Land») που συνδυάζει το φολκλόρ με το νουάρ και την ατμόσφαιρα αλά Άγκαθα Κρίστι, το μελό με την κοινωνικοπολιτική ματιά και το ύφος καταγγελίας, το ρομάντζο με την ηθογραφική κωμωδία, ακόμα και με το γουέστερν (ευδιάκριτη η σφραγίδα του λάτρη του είδους Τομά Μπιντεγκέν στο σενάριο), όλα ταιριασμένα πότε με όρους feelgood σινεμά και πότε με όρους τουρκικής τηλε-σειράς.

Η ίντριγκα της ταινίας που συνδυάζει το μυστήριο α λα Άγκαθα Κρίστι με την ηθογραφία είναι διανθισμένη με ένα σαρδόνιο χιούμορ που υποδαυλίζει τη σοβαρότητα του θέματος, κάνοντάς το πιο ευκολοχώνευτο ίσως για τους κρατούντες που θα το έβλεπαν με στραβό μάτι.

Ο Σαλίμ εκμεταλλεύεται τη χειμερινή περίοδο των τουριστικών βασικά Πριγκιπονήσων για να δημιουργήσει την κατάλληλη ατμόσφαιρα μυστηρίου. Παράλληλα, δίνει στην αφήγησή του μια ευπρόσδεκτη φρεσκάδα και μια κωμική διάσταση (με βάση ένα συχνά παράλογο χιούμορ), ενώ εκμεταλλεύεται τη μορφή του αστυνομικού φιλμ για να καταπιαστεί με άλλα πλατύτερα κοινωνικά θέματα...

Το αλά Αγκάθα Κρίστι μυστήριο δένει αποτελεσματικά με το εντονότατο τουρκικό προφίλ (η υποδεέστερη θέση της γυναίκας, το φολκλόρ χρώμα, η θεοκρατική αντίληψη, η ανδροκρατούμενη κλειστή κοινότητα κ.ά.), αν και το φαρσικό στοιχείο δεν δείχνει απλώς να ξεχωρίζει αλλά στην κυριολεξία «καπελώνει» τις όποιες φιλότιμες προσπάθειες γίνονται για να διατυπωθεί μια διαφορετική ταινία εγκλήματος και τιμής.

Κάτι λέει

Μυστήριο, αγωνία με δόσεις χιούμορ και μια χειμωνιάτικη φωτογραφία που ομορφαίνει την ατμόσφαιρα σ' αυτή την απόμακρη γωνιά του κόλπου της Πρίγκηπος, χαρακτηρίζουν την ταινία του Σαλίμ που σκηνοθετεί με κάπως αργό ρυθμό, αλλά πάντως ενδιαφέροντα.

Ιδιωματικό κράμα κωμικού whodunit και αισθηματικής, πατριωτικής ηθογραφίας που, εξίσου ιδιωματικά, φλερτάρει ταυτόχρονα με την φεστιβαλικότητα και το (κάπως) ευρύτερο κοινό.

Ανισόρροπη μείξη αστυνομικού μυστηρίου, κωμωδίας καταστάσεων και κοινωνικής κριτικής που κάθε τόσο γλιστρά προς τη φάρσα και το διδακτισμό.

Από τον «γόη» αστυνομικό που έρχεται από τη μεγάλη πόλη στη μικρή κοινότητα ώς τα λειτουργικά σχόλια για το Κουρδικό, τη θέση της γυναίκας στη σύγχρονη τουρκική κοινωνία, τους άνδρες-αφέντες που περνούν τον χρόνο τους πίνοντας καφέδες, με ζεστούς φωτισμούς στα εσωτερικά, μελαγχολικούς και γκρίζους στα εξωτερικά, χτίζει μια ταινία γεμάτη ατμόσφαιρα και γοητεία. Αν μόνο και η ιστορία του ξεπερνούσε, έστω λίγο, τους στερεοτυπικούς χαρακτήρες και την προβλέψιμη πλοκή της...

Πιο ανάλαφρο από ό,τι ίσως ακούγεται αλλά ταυτόχρονα μάλλον αβαρές και δίχως σαφή αίσθηση ύφους και κατεύθυνσης.

Κλασική περίπτωση ταινίας που και να μην είχε έρθει από τα μέρη μας, κανείς δεν θα την αναζητούσε, ούτε καν θα νοιαζόταν. Η μόνη σοβαρή απάντηση στο «Ποιος Σκότωσε τη Λαίδη Γουίνσλεϊ;» είναι... ο Συνταγματάρχης Μουστάρδας!

Μα που τα βρίσκουν και τα φέρνουν στους σινεμάδες...