The Hurt Locker(2008)

Πρώτη προβολή: 11-03-2010

Η δύναμη της εικόνας, της φωτογραφίας, του μοντάζ και συνολικά της σκηνοθετικής δεξιοτεχνίας της Κάθριν Μπιγκελόου ξετυλίγουν μπροστά στα μάτια μας - για 125' - όλη τη φρίκη του πολέμου.

Μακριά από τα διδακτικά «κατηγορώ» του Μπράιαν Ντε Πάλμα («Redacted») ή τις πατριωτικές εξάρσεις του Ρίντλεϊ Σκοτ («Black Hawk Down»), το φιλμ της Μπίγκελοου δεν καθοδηγεί, δεν εκβιάζει συναισθηματικά, ούτε χειραγωγεί τον θεατή. Εκθέτει από απόσταση τα δεινά του πολέμου, θέτει ερωτήματα για την φύση του αληθινού ηρωισμού και αποδεικνύει με τον πιο πειστικό τρόπο ότι ο πόλεμος είναι ένα σκληρό ναρκωτικό, εθιστικό και συνάμα καταστροφικό...

Τραβηγμένο με 16mm κάμερα σε πολλά κοντινά και σε slow motion τις στιγμές των εκρήξεων προσφέροντας καταπληκτικά πλάνα, με μεγάλη βαρύτητα στη σπουδή των χαρακτήρων (ο ένας έχει συχνές συνεδρίες με τον ψυχίατρο του στρατού και ο άλλος μιλάει για την αγωνία του να κάνει παιδί) και με συγκλονιστική ερμηνεία από τον Jeremy Renner, το φιλμ είναι ο,τι καλύτερο έχετε δει μέχρι τώρα για το πόλεμο στο Ιράκ.

Η Μπίγκελοου στήνει έναν καταπληκτικό ωρολογιακό μηχανισμό που ξεκινάει με την αντίστροφη μέτρηση της ομάδας Δέλτα και τελειώνει με την έναρξη μιας νέας και ακόμη μεγαλύτερης σε διάρκεια αποστολής του ειδικού στον αφοπλισμό βομβών Γουίλιαμ Τζέιμς.

Η ντοκυμενταρίστικη οπτική της Bigelow είναι συγκλονιστικά αλάνθαστη, οι ερμηνείες των τριών πρωταγωνιστών είναι εξαιρετικές αλλά και τα μικρά cameo των Guy Pearce, David Morse, Evangeline Lilly και κυρίως του μεγάλου Ralph Fiennes είναι τρομερά επιτυχημένα και πετυχαίνουν ακριβώς το στόχο τους, η δράση είναι σωστά δομημένη και ανεπτυγμένη, χωρίς να κάνει κοιλιές με τις απαραίτητες αυξομειώσεις εκεί που πρέπει.

Η Kathryn Bigelow, μαζί με τον σεναριογράφο της Mark Boal με πολλή εξυπνάδα και πονηριά τα παραμερίζουν όλα, στέκονται στην καθημερινότητα του πολέμου, αποφεύγοντας και την οποιαδήποτε ρητορεία καταγγελίας και φροντίζουν να πετύχουν ένα ντοκιμαντερίστικο ρεαλισμό.

Η Bigelow μας τραβάει από το μανίκι και μας βυθίζει μέσα στο κάδρο, δίπλα από τους πρωταγωνιστές με εκπληκτικές κοντινές λήψεις και αρκετές σκηνές γυρισμένες σε 16mm κάμερα ώστε να του δίνει μια γεύση από ντοκιμαντέρ verite ασχέτως εάν αυτές διαδραματίζονται σε έναν δρόμο γεμάτο ζωή με αυτοκίνητα, περαστικούς, σκυλιά και παιδιά ή σε έναν δρόμο με νεκρική σιγή, όλα αυτά με την υποστήριξη μιας εξίσου οσκαρικής φωτογραφίας. Αυτή η αριστουργηματική σκηνοθεσία θα αναδείξει τις ερμηνείες των πρωταγωνιστών ενώ θα ισορροπήσει, ως ένα βαθμό, τον Αμερικανικό πατριωτισμό ενός Ρεπουμπλικάνου με τα αντιπολεμικά αισθήματα ενός Δημοκράτη.

Πραγματικά άψογη η σκηνοθετική απόδοση της Bigelow, σε μια ματιά στο Ιράκ μέσα από τα μάτια του στρατιώτη και όχι της ηγεσίας και των πολιτικών ατασθαλιών. Καλό φινάλε και πολύ καλή ερμηνεία από τον Jeremy Renner. Το μόνο κρίμα είναι η ελάχιστα κουραστική αντίστροφη μέτρηση και οι μερικές φορές εξαιρετικά φετιχιστικοί διάλογοι. Παρ' ολίγον αριστούργημα...

Οι εκρήξεις, η γενικευμένη αίσθηση της ανασφάλειας, η αμηχανία των Αμερικανών στα αδιάκριτα βλέμματα των ιρακινών πολιτών, και όλα αυτά με την χρήση τεσσάρων φορητών καμερών προσέφεραν ένα οπτικό κομψοτέχνημα και έναν ρεαλιστικό τόνο αποτύπωσης της καθημερινότητας.

Η σκηνοθέτρια με τα εκπληκτικά slow-motion πλάνα που αποδίδουν με διαφορετική δυναμική την ένταση μερικών σκηνών και με τα εξαιρετικά πλάνα της που από μόνα τους μπορούν να ανατρέψουν την αφήγηση, κάνει το φιλμ αρκετά ενδιαφέρον με τη δημιουργία συνεχούς σασπένς.

Περιποιημένη, δουλεμένη στη λεπτομέρεια και αρκετά κεκαλυμμένη αμερικανιά που καταφέρνει να ενθουσιάσει εξαιτίας της σκηνοθετικής ορμής της Bigelow, η οποία κρύβει καλά τις προπαγανδιστικές διαθέσεις του ασαφούς και ξεκάθαρα ανδροπρεπούς σεναρίου. Είναι σκληρή, αγωνιώδης, έχει σαφώς συναισθηματικό επίπεδο και μία πειθώ που σίγουρα λειτουργεί. Είναι μία ταινία με τα πάνω και τα κάτω της.

Σαν συνολικό αποτέλεσμα, μου έμεινε μία πικρή γεύση, μίας ταινίας χωρίς νόημα, που συνεχώς περίμενα να δω το τελικό συμπέρασμα αυτής, το οποίο όμως χάθηκε και δεν παρουσιάστηκε ποτέ. Ίσως οι κάτοικοι της ηπείρου από την άλλη μεριά του Ατλαντικού να είδαν κάτι που εγώ δεν μπόρεσα να δω.

Πρόκειται για μια ταινία με υπέροχη σκηνοθεσία που αναπτύσσεται όμως τόσο μονόπλευρα που καταλήγει να στερείται περιεχομένου και ουσίας.

Είναι μια συμπαθητική προσέγγιση του πολέμου του Ιράκ, που παρακολουθείται σαν ένα μη ολοκληρωμένο ντοκιμαντέρ, το οποίο ήθελε περισσότερη επεξεργασία, κυρίως σεναριακή.

Μια σιχαμερή προπαγάνδα γκεμπελικής νοοτροπίας και μια ζωντανή απόδειξη, σε συνάθροιση με την προώθηση της, πως οι Αμερικανοί δεν έβαλαν καθόλου μυαλό στην μετά-Μπους εποχή.