Ανθρώπινη Ροή(2017)

(Human Flow) | Πρώτη προβολή: 08-02-2018

Μέσα από μια Οδύσσεια δυόμιση ωρών μπορεί να μην λέει τίποτα καινούργιο, καταφέρνει όμως να δημιουργήσει ένα σημαντικό ιστορικό ντοκουμέντο, που στοχεύει στην ευαισθητοποίηση του πολίτη απέναντι στο προσφυγικό ζήτημα, προτάσσοντας τον ανθρώπινο παράγοντα.

Από την πρώτη, κιόλας, συμβολική εικόνα, με την κάμερα από πολύ ψηλά να παρουσιάζει μια μικροσκοπική σχεδόν βάρκα γεμάτη μετανάστες χαμένη στη μέση της απέραντης θάλασσας, και με τις υπόλοιπες που ακολουθούν (εικόνες συγκλονιστικές, σπαραχτικές, συχνά φριχτές, που σου παγώνουν τη ψυχή), ο σκηνοθέτης τονίζει με τον καλύτερο τρόπο την ύπαρξη αυτής της ατέλειωτης «ανθρώπινης ροής» αλλά και το περιβαλλοντολογικό πρόβλημα στα οποία τα υπεύθυνα κράτη, με επικεφαλής τις ΗΠΑ, δεν έχουν ακόμη κατορθώσει (ή και αρνούνται, στο μεταναστευτικό θέμα, όπως οι περισσότερες πρώην Ανατολικές χώρες) να δώσουν μια δίκαιη λύση.

Η ταινία είναι μια συλλογή από συναντήσεις, στιγμές και πρόσωπα. Χωρίς ηθική ομιλία, χωρίς μαθήματα ή λύσεις ιστορίας: η ταινία είναι μια δήλωση της κατάστασης, αφήνοντας τον καθένα να σχηματίσει δική του γνώμη, εν γνώσει των γεγονότων. Ένα έργο μοναδικό, σίγουρα οδυνηρό, μερικές φορές και ενοχλητικό, αλλά απολύτως απαραίτητο.

Οπωσδήποτε, είτε έχεις επίγνωση της παγκόσμιας κατάστασης και συμπάσχεις, ενεργά ή απλώς συναισθηματικά, με το πανανθρώπινο δράμα, είτε είσαι από εκείνους που νομίζουν πως το ζήτημα δεν τους επηρεάζει, άρα (νομίζεις ότι) δεν σε αφορά ούτε αυτό το ντοκιμαντέρ: η «Ανθρώπινη Ροή» απευθύνεται με σοβαρότητα σε όλους μας (και ειδικά σε εσάς τους δεύτερους, που ζείτε μέσα στον εφησυχασμό της πλήρους άγνοιας και αδιαφορίας).

Ο Άι Γουέι Γουέι έχει δημιουργήσει πολλά έργα μεγάλης κλίμακας στο παρελθόν. Έχει σκηνοθετήσει και πολλά ντοκιμαντέρ στην Κίνα και περισσότεροι από 200 άνθρωποι τον συνόδευσαν στην προσπάθεια να γυριστεί η Ανθρώπινη Ροή. Μαζί, μετέτρεψαν μια τεράστια παραγωγή σε εορτασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας κι έκκληση για βοήθεια στους ανθρώπους που στερήθηκαν βασικά δικαιώματα κι ελευθερίες.

Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει τη σημασία του ντοκιμαντέρ του Γουέι Γουέι. Η Ανθρώπινη Ροή είναι μια ταινία που όλοι θα έπρεπε να δουν, που αν και συχνά δεν λέει τίποτα καινούριο σε σχέση με τα όσα διαβάζουμε στις ειδήσεις, καταφέρνει να συνοψίσει την προσφυγική κρίση, παρουσιάζοντας όλες τις σημαντικές πλευρές της.

Το "Human Flow" επιτυγχάνει να ταράξει και να συγκινήσει με έναν τρόπο που αφήνει ένα στίγμα, δεν εισέρχεται για να φύγει ύστερα από λίγη ώρα όπως η υπερένταση κατά τη διάρκεια μιας βόλτας σε ρόλερ κόστερ, κι αυτό είναι κάτι που σαφέστατα καταλογίζεται υπέρ του, ειδικά σε μια περίοδο που το σύνολο της ευρωπαϊκής κοινωνίας εθελοτυφλεί για το φλέγον αντικείμενο με το οποίο καταπιάνεται το φιλμ.

Ίσως το καλύτερο ντοκιμαντέρ που έχει γυριστεί τα τελευταία χρόνια για το σύγχρονο μεταναστευτικό ζήτημα.

Ο Κινέζος εικαστικός Άι Γουεϊγουέι καταγράφει με απλό, όχι όμως απλοϊκό ή μελοδραματικό τρόπο τη σύγχρονη προσφυγική κρίση από την Κεντρική Αφρική και τη Νότια Ευρώπη μέχρι το Μεξικό και τη Μέση Ανατολή.

Τα πολλά λόγια ούτως ή άλλως απουσιάζουν από την ταινία, ενώ ποιητικές σκηνές, όπως πανοραμικά πλάνα της θάλάσσας τραβηγμένα από ψηλά, εναρμονίζονται με τη ρεαλιστική ουσία μιας ταινίας από την οποία φεύγεις πικραμένος για την ανθρώπινη ξεφτίλα εν έτει 2018.

Η Ανθρώπινη Ροή δεν είναι ένα ντοκουμέντο τεκμηρίωσης ενός παγκόσμιου προβλήματος. Είναι όμως μια εντυπωσιακή καταγραφή της ανθρωπιστικής κρίσης που βιώνει η ανθρωπότητα στις αρχές του 21ου αιώνα, σε μια κρίσιμη στιγμή όπου αμφισβητούνται και παραβιάζονται παραδοσιακές ανθρωπιστικές αξίες όπως ανοχή, αλληλεγγύη και ευσπλαχνία.

Το Human Flow υπενθυμίζει τι γίνεται αυτήν τη στιγμή στον κόσμο χωρίς να κυματίζει μια επείγουσα πολιτική σημαία. Αντιμετωπίζει τη Λέσβο και την Ειδομένη όπως και το Μπαγκλαντές, βλέποντας από ψηλά έναν σταδιακό ξεριζωμό. Δεν ποντάρει στο πορνό του πόνου αλλά στην ανθρωπιά.

Μπορεί η υπογραφή του Αϊ Γουεϊγουέι και η επιμονή του για μεγαλεπήβολα, πανέμορφα πλάνα να υπερκαλύπτουν, συχνά, τη σημασία των ανθρώπων που φέρνει στο κέντρο της οθόνης, αλλά η ταινία έχει την καρδιά της στη σωστή θέση.

Οι προθέσεις του είναι αξιοθαύμαστες κι ίσως η μεγαλύτερη επιτυχία του είναι ο τρόπος που κατορθώνει να αποκαλύψει το πραγματικό μέγεθος μιας συνεχιζόμενης τραγωδίας, όμως πέρα από αυτά το «Human Flow» βρίσκει την αληθινή δύναμη που του αναλογεί μόνο κατά στιγμές.

Ενδιαφέρουσα και αποκαλυπτική περιήγηση σε 23 χώρες του κόσμου όπου το μεταναστευτικό ζήτημα θεριεύει, που όμως δεν πολυπαίρνει θέση, ενώ αντίθετα προβάλλει δεόντως το «ταξίδι» του γνωστού εικαστικού-δημιουργού της.

Δεν υπάρχει κακή πρόθεση, και ο ίδιος ο Γουέι Γουέι, είναι ένας συμπαθής άνθρωπος με καλοσύνη. Αυτό όμως δεν είναι καταγραφή του μεγαλύτερου δράματος της εποχής μας, αλλά επιδερμική προπαγάνδα με μπόλικη αφέλεια.