Ο Θεριστής(2017)

(Le Semeur) | Πρώτη προβολή: 15-03-2018

Το φορμά της προβολής, που παραπέμπει σε άλλη εποχή του σινεμά, η φωτογραφία γενικά και ο αργός σκηνοθετικός ρυθμός, δίνουν ένα ρομαντισμό και ένα λυρισμό στην ταινία, της οποίας το σενάριο επικεντρώνεται στο πρόσωπο μιας από τις γυναίκες, της Βιολέτ, που θα έχει τη χαρά και την ικανοποίηση να περιποιηθεί το μοναδικό –περαστικό- άντρα που θα φιλοξενηθεί στο χωριό.

Βγαλμένο μέσα από πίνακες ζωγραφικής της εποχής, το ντεμπούτο της Μαρίν Φρανσέν παίρνει μια αληθινή ιστορία σε ένα χωριό της Γαλλίας τον 19ο αιώνα, αφήνοντας στην άκρη την ίντριγκά της και μιλώντας κυρίως για μια απροσδόκητη κοινωνική επανάσταση.

Πλασάρεται σαν ταινία γυναικεία (όχι ότι θα ήταν μειονέκτημα ένας τέτοιος χαρακτηρισμός) όμως το αποτέλεσμα που προκύπτει ειλικρινές και πιο προσωπικό, καθόλου επιφανειακό, και ανάγει την Φρανσέν σε υπολογίσιμη αξία στο μέλλον.

Η αφοσίωσή της σε μια αισθητική γλώσσα και ο διακριτικός τρόπος με τον οποίο χειρίζεται τα ζητήματα της σεξουαλικότητας, του φύλου, της κοινωνικής θέσης, μπορεί να στερεί από την ταινία την ένταση που ίσως το θέμα της υπόσχεται, εν τούτοις το φιλμ της Φρανσέν παραμένει ένα απόλυτα ενδιαφέρον ντεμπούτο που κερδίζει δίχως αμφιβολία την προσοχή.

Ακούγεται «σκοτεινό», αλλά δεν είναι, αντιθέτως μοιάζει με την «Τεστοστερόνη» του Πανουσόπουλου... χωρίς το χιούμορ. Διαθέτει όμως λυρισμό, μια ρετρό νοσταλγία και μια κάποια πολιτική αιχμή.

Σκηνοθετικό ντεμπούτο της Μαρίν Φρανσέν που βραβεύτηκε στο Φεστιβάλ του Σαν Σεμπαστιάν, μια σαγηνευτική εξερεύνηση της δύναμης του πόθου, σκόπιμα φωτογραφημένη σαν διαδοχή από ιμπρεσιονιστικούς πίνακες.

Συγκροτημένο σινε-δοκίμιο πάνω στις έννοιες της απενοχοποιημένης σεξουαλικής επιθυμίας, της εξουσίας και της εμπιστοσύνης, που δεν αναλώνεται σε φιλοσοφικές αναλύσεις, απεικονίζει όμως επιφανειακά τα θέματα που θίγει.

Η Φρανσέν επιχειρεί να αναδείξει τη διαχρονικότητα του θέματος και την αιώνια γόνιμη γυναικεία φύση, χωρίς όμως να ξεφεύγει πάντα από μια διάθεση καλλιγραφίας και από τις λογοτεχνικές καταβολές της ιστορίας. Κι αυτό είναι τελικά που περιορίζει την ταινία στα επίπεδα μιας καλογυρισμένης ιστορίας εποχής. Το γυναικείο κοινό θα την εκτιμήσει δεόντως.

Ο Θεριστής δεν κυλάει ακριβώς σαν το νερό, καθώς η καθημερινότητα των ηρωίδων φιλτράρεται από λίγες κουβέντες και πολύ περισσότερες παύσεις που καθορίζουν τη συγχυτική τους κατάσταση. Ωστόσο, λειτουργεί ως έργο ατμόσφαιρας και παρατήρησης με ασαφές σχόλιο για το πρώιμο στάδιο της γυναικείας χειραφέτησης.

Δεν στερείται ενδιαφέροντος η ταινία: και ωραία μουσική διαθέτει και συλλαμβάνει υπέροχα αισθητικά πλάνα της φύσης και ενδιαφέρουσα πρωταγωνίστρια έχει. Και κάτι πάει να ψελλίσει για την γυναικεία ερωτική επιθυμία, για τις σχέσεις εξουσίας που αναπτύσσονται μέσα σε κλειστά συστήματα, και για την ηθική που είναι απότοκο καταστάσεων και μπορεί να διαφοροποιηθεί κατά το δοκούν. Δυστυχώς όλο αυτό δίνεται με έναν τρόπο αργό για τον θεατή, που ενδεχομένως θα ήθελε να δει κάτι άλλο με βάση το υλικό που είχε στα χέρια της η δημιουργός...

Η Φρανσέν θέλησε να προσδώσει «ποιότητα» έναντι χιούμορ, ενώ τελικά δείχνει ατολμία και επικεντρώνεται περισσότερο στο ειδύλλιο της κεντρικής ηρωίδας παρά σε ισότητα ή δικαιώματα γυναικών, θυμίζοντας σε στιγμές περισσότερο τηλεοπτικό σίριαλ.

Οι πολύ όμορφες εικόνες της γαλλικής αγροτιάς του 19ου αιώνα δεν αρκούν για να κάνουν κινηματογραφικά ενδιαφέρουσα αυτή την αληθινή ιστορία για κάτι χωρικές που έμειναν χωρίς άντρες.

Χάνεται σε μεγάλο βαθμό το ενδιαφέρον, αυτά που μένουν είναι η όμορφη οπτική απεικόνιση της υπαίθρου και η πετυχημένη αποτύπωση της αγροτικής ζωής, και τελικά η μόνη μας έγνοια από ένα σημείο και μετά είναι απλά να δούμε πώς θα τελειώσει.

Μόνο για τους πολύ φανατικούς του γαλλικού κινηματογράφου και δη του... φεστιβαλικού, που πάντως δύσκολα θα βρουν εδώ κάτι για να συγκινηθούν, πλην ίσως των «όμορφων τοπίων».