Μαρία Μαγδαληνή(2018)

(Mary Magdalene) | Πρώτη προβολή: 22-03-2018

Η ταινία αφήνει το μήνυμα ότι για να αλλάξουμε τον κόσμο, πρέπει να αλλάξουμε πρώτα εμείς οι ίδιοι.

Μια αξιοπρεπής, συμμαζεμένη χρονικά και προσεγμένη καλλιτεχνικά δημιουργία, που δεν προκαλεί σε φονταμενταλιστικές ακρότητες και έρχεται να πληροφορήσει, όσο γίνεται να πετύχει κάτι τέτοιο, υπέχοντας ρόλο εγκυκλοπαιδικό, για την αλήθεια γύρω από το πρόσωπο που δέθηκε όσο κανένα άλλο με τον Θεάνθρωπο. Δίνοντας με την παρουσία της, ξέχωρη αξία, στο πέραν του αιώνιου Πνευματικού, απτού και χειροπιαστού, δεύτερου συνθετικού, του Θείου Όρου.

Είναι αξιοθαύμαστο ότι ένας νέος σκηνοθέτης μετά την επιτυχία του στα Oscars (ήταν υποψήφιος για 6 βραβεία με την ταινία Lion) επέλεξε μια τόσο "επικίνδυνη συνέχεια" και παρόλο που το αποτέλεσμα δεν είναι απόλυτα ικανοποιητικό, η προσπάθεια αξίζει την προσοχή σας.

Προσωπικά, παρακολουθώντας αυτή την πολύ ενδιαφέρουσα ταινία, ένιωσα ότι κινείται ανάμεσα στο ασκητικό ύφος του «Κατά Ματθαίον Ευαγγελίου» του Πιερ Πάολο Παζολίνι και την πολιτική διάσταση που έπαιρνε ο «Τελευταίος πειρασμός» του Μάρτιν Σκορσέζε. Η διαφορά που κάνει η «Μαρία Μαγδαληνή» βρίσκεται στο ότι το κέντρο βάρους εδώ είναι μια γυναίκα.

Η ταινία είναι πολύ ουδέτερη με σκοπό να μην προκαλέσει -πολλές- αντιδράσεις. Εδώ δεν υπάρχουν πόρνες ούτε δαίμονες ούτε ερωμένες του Χριστού. Υπάρχει μια γυναίκα με φεμινιστικές τάσεις σε μια εποχή που απαγορευόταν δια ροπάλου να σηκώσει κεφάλι, μια γυναίκα που θαύμαζε τον Ιησού για τα πρωτοποριακά πιστεύω του και τον τρόπο που τα απηύθυνε στους πιστούς, κρεμάμενη από τα χείλη του κάθε φορά που κήρυττε και που είχε κατανοήσει το ουσιαστικό, βαθύτερο και πιο επίκαιρο από ποτέ νόημα της βασιλείας του Θεού που ξεκινά από μέσα μας, με το να αλλάξουμε εμείς πρώτα σαν άνθρωποι ώστε να μπορέσουμε κάποτε να αλλάξουμε τον κόσμο...

Αμφότεροι οι δύο πρωταγωνιστές είναι συντονισμένοι στην ερμηνευτική γραμμή του Ντέιβις και αυτό ενδεχομένως να ξενίσει τους πιο «ανήσυχους» θεατές. Η αλήθεια όμως είναι ότι και οι δύο ακτινοβολούν τόσο, ώστε να μην καταντούν πλαδαροί και επίπεδοι.

Το «Μαρία Μαγδαληνή» είναι προορισμένο να συγκινήσει, να προβληματίσει αλλά και να συζητιέται και είναι σίγουρα μια από τις καλύτερες ταινίες που βγήκαν στις ελληνικές αίθουσες αυτούς τους πρώτους μήνες του 2018.

Χωρίς καμία διάθεση αντιθρησκευτικής ρητορικής, το επίκεντρο παραμένει ο Ιησούς, αλλά η Μαρία είναι εκείνη που φωτίζεται, για να δικαιωθεί και να αποκατασταθεί μετά από 15 αιώνες στίγματος.

Ρηξικέλευθη προσέγγιση του (πολύ ανθρώπινου) Ιησού Χριστού μέσα από την ιστορία της Μαρίας της Μαγδαληνής, της επίλεκτης πρωτοφεμινίστριας αποστόλου, σε μια υπέροχα φωτογραφημένη, πολύ καλαίσθητη, και καταλεπτώς στημένη ταινία.

Επιτέλους, να μια εναλλακτική επιλογή για μοντέρνο θρησκευτικό θέαμα για όσους έχουν βαρεθεί να βλέπουν κάθε Πάσχα τον Ιησού του Τζεφιρέλι στις τηλεοπτικές οθόνες. Οι αγνωστικιστές, άθεοι και λοιποί μπορούν επίσης να απολαύσουν μια καλογυρισμένη βιβλική ιστορία που μπορεί να τους κινήσει το ενδιαφέρον για πνευματικές αναζητήσεις επί της ουσίας της Χριστιανικής διδασκαλίας.

To Mary Magdalene (Μαρία Μαγδαληνή) μοιάζει αφηρημένα αόριστο και ανομοιογενές σε σχέση με την σημασία των χαρακτήρων που πραγματεύεται, επιδιώκοντας να μην αγγίξει την αγιότητα και την θειική φύση αλλά να λειτουργήσει ως μια φεμινιστική ματιά στο καταπιεστικό περιβάλλον της Ρωμαίικης Αυτοκρατορίας.

Με εξαίρεση μερικές πολύ δυνατές στιγμές, τόσο σκηνοθετικά όσο και ερμηνευτικά, η ταινία δεν αποφεύγει την γενική μετριότητα. Μέσα στην ταινία συνυπάρχουν πλάνα σπάνιας κινηματογραφικής ομορφιάς που δένουν με τις υπέροχες ερμηνείες των Rooney Mara και Joaquin Phoenix και ανά στιγμές σε μεταφέρουν στην εποχή και την ένταση και σημαντικότητα των τεκταινόμενων.

Η ταινία είναι τόσο κυριολεκτική, από την αισθητική της (ολόκληρη αργή, στοχαστική και στα αχνά χρώματα της ερήμου) ώς τα... θαύματα που χάνει το στοίχημα να είναι κάτι παραπάνω από μια αμιγώς θρησκευτική ταινία εποχής, με Πάθη αλλά χωρίς πάθος.

Η ταινία λέγεται Μαρία Μαγδαληνή, όμως η Μάρα «καταφέρνει» να υποσκελιστεί και από τον Φοίνιξ αλλά και από τον Τζιουέτελ Ετζίοφορ ως Πέτρο και κυρίως από τον πολύ καλό Ταχάρ Ρακίμ στον ρόλο του Ιούδα. Λάθος πρωταγωνίστρια; Λάθος σκηνοθεσία; Πάντως η Μαγδαληνή αφήνει μία αίσθηση αδιαφορίας και απάθειας.

Στα τεχνικά αστοχεί αισθητά. Και λόγω κινηματογράφησης η οποία δεν βρίσκει ρυθμό δίνοντας ένα πολύ κουραστικό έως και βαρετό αποτέλεσμα, αλλά και λόγω σεναρίου με πολύ μέτριους διαλόγους, και χωρίς να χτίζει ένα κατάλληλο κοινωνικό πλαίσιο για την ιστορία.

Σκηνές λυρισμού ανακατεύονται εύστοχα με ρεαλιστικές πινελιές που έχουν ιδεολογικό υπόβαθρο –αρκετά συζητήσιμο πάντως το «διάβασμα» της Μαρίας ως μια πρώιμης φεμινίστριας που κάνει την επανάσταση της εγκαταλείποντας την οικογενειακή εστία–, αλλά σταδιακά η ταινία χάνει το ενδιαφέρον της καθώς παραδίδεται σε μια αφελή αναπαραγωγή της γνωστής ιστορίας του Χριστού (ο Φίνιξ σε μια μέτρια ερμηνεία είναι ένας μόνιμα χαμένος στα οράματα του Μεσσίας) χωρίς ιδιαίτερες εκπλήξεις με βασικότερη αξία της την ερμηνεία της Ρούνι Μάρα.

Αφού διεκδίκησε το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας χάρη στο προπέρσινο ντεμπούτο του με τίτλο «Lion», ο αυστραλέζικης καταγωγής σκηνοθέτης αναλαμβάνει να αποκαταστήσει ιστορικά την μέχρι πρότινος αμφισβητούμενη στον χριστιανικό κόσμο φιγούρα της Μαρίας Μαγδαληνής, προτείνοντας μια πιο εγκρατή, εναλλακτική αλλά όχι απαραίτητα και αξιομνημόνευτη εξιστόρηση των Παθών του Χριστού.

...η ταινία δεν καταφέρνει να απογειωθεί. Αντίθετα επιλέγει την πεπατημένη και δεν φτάνει στο σημείο να μας δείξει πραγματικά ένα ταξίδι μεταμόρφωσης και ανεξαρτησίας μιας από τις γνωστότερες φιγούρες της Καινής Διαθήκης.

Για τους πιστούς που έχουν βαρεθεί να βλέπουν κάθε Πάσχα τα γνωστά χολιγουντιανά βιβλικά έπη στην τηλεόραση, ανοίγεται μπροστά τους ένα νέο πεδίο δόξης, αν και όχι τόσο λαμπρό.