Ο Καθηγητής και ο Τρελός(2019)

(The Professor and The Madman) | Πρώτη προβολή: 28-03-2019

Είχε πολύ καλά στοιχεία και δεν μετάνιωσα για τον χρόνο που αφιέρωσα.

Ο F.Safinia, ακολουθώντας κάποιες πολύ κλασσικές (και ολίγον κουραστικές πλέον) συνταγές, ακαδημαικών βιογραφικών φιλμ, καταφέρνει και στήνει ένα σπιρτόζικο φιλμ του είδους, με ένα πρωταγωνιστικό δίδυμο ορισμό της χημείας και ένα σύνολο που ικανοποιεί τα δέοντα.

Η εξωπραγματική συνεργασία ενός πανεπιστημιακού κι ενός έγκλειστου φρενοβλαβή Αμερικάνου για τη δημιουργία του πρώτου λεξικού της Οξφόρδης στα μέσα του 19ου αιώνα, σε μια στιβαρή, παλλόμενη ταινία εποχής.

Είναι αυτό το σινεμά, που σε ψυχαγωγεί για δύο ώρες, με ένα πολύ ωραίο κι ασυνήθιστο θέμα, με καλή παραγωγή ΕΠΟΧΗΣ, με δύο υπέρλαμπρους πρωταγωνιστές, τον ΜΕΛ ΓΚΙΜΠΣΟΝ και τον ΣΩΝ ΠΕΝ, που γεμίζουν την οθόνη και που φεύγοντας παίρνεις μαζί σου και δύο πράγματα ενώ όσο διαρκεί το παρακολουθείς με αμείωτο ενδιαφέρον.

Η απίστευτα συναρπαστική ιστορία της δημιουργίας του Λεξικού της Οξφόρδης με το Μελ Γκίμπσον σε μεγάλη φόρμα.

Χωρίς τις ιδιαίτερες εξάρσεις και με δυο ηθοποιούς οι οποίοι πραγματικά "κεντάνε" με την ερμηνευτική τους χημεία, με τον Gibson να "φορά" την σκωτσέζικη προφορά του William Wallace και τον Penn να θυμίζει την εκρηκτική του ερμηνεία, από την ταινία Dead Man Walking, ο Safinia εστιάζεται στο θέμα της γλώσσας και την δημιουργία του λεξικού – με την κάμερα να αιχμαλωτίζει αυτές τις ενέργειες με ένταση, βάζοντας μας στην καρδιά της δράσης – και πασπαλίζοντας την με ρομαντισμό, έρωτα, παιχνίδια εξουσίας, προσωπικές αλλά και πολιτικές συγκρούσεις, και με την κορύφωση της ταινίας να περιστρέφεται γύρω από τις έννοιες της φιλίας, της αφοσίωσης, της αυτο-εκπαίδευσης και της σημασίας του να σκέφτεσαι ... "έξω από το κουτί".

Συνδέοντας αυτούς τους φαινομενικά ασύνδετους κρίκους, δύο εντελώς ανόμοιους μεταξύ τους, ασυνήθιστους χαρακτήρες, η ταινία με αγάπη και ανάγκη να προσφέρει γνώση, εξετάζει τα πρώτα, δύσκολα χρόνια της δημιουργίας του «λεξικού της δημοκρατίας» αλλά και τον κόπο που χρειάστηκε να καταβληθεί για την «καταγραφή της εξέλιξης του νοήματος».

Μια ταινία όχι απόλυτα ακριβής από ιστορική άποψη, αλλά με αυθεντική ατμόσφαιρα και δύο αρκετά καλές ερμηνείες, στην προσπάθεια να εξωραΐσουν τις αμφιλεγόμενες προσωπικότητες των δύο κεντρικών ηρώων.

Χαμηλότονη και μασίφ κλασική η ατμόσφαιρα, δεν αφήνει τα συναισθήματα να διαχυθούν σε όλο τους το εύρος, ενώ οι δραματικές στιγμές όσο πλησιάζουμε στην τελική εξιλέωση μοιάζουν σαν επίπεδα προκατασκευασμένες και πενιχρά εμπνευσμένες. Παρόλα αυτά το ερμηνευτικό πινγκ πονγκ των οσκαρούχων αστέρων, είναι εκείνο που από μόνο του είναι αρκετό για να ορίσει πόλο έλξης για κάθε σοβαρό σινεφίλ.

Προφανώς δεν έχουμε να κάνουμε με κάποιο αριστούργημα, αλλά επ' ουδενί δεν είναι μια κακή ταινία.

Η δημιουργία του τιτάνιου έργου του Λεξικού της Οξφόρδης, μέσα από την μοναχική ιστορία του εμπνευστή του κι ενός παρανοϊκού βαρυποινίτη που συνέδραμε περισσότερες από 10.000 λέξεις στην προσπάθεια αυτή.

Η ακαδημαϊκή σκηνοθεσία δεν βοηθάει και μόνο η σκοτεινή φωτογραφία αναδεικνύει την τραγική πλευρά της ιστορίας. Ακόμα και έτσι όμως οι δύο ερμηνευτικοί ογκόλιθοι και η δύναμη της ίδιας της ιστορίας ξεπερνούν κάθε παρασκήνιο και μας υπενθυμίζουν την κινηματογραφική τους υπόσταση.

Τελικά το αποτέλεσμα δεν καταφέρνει να ξεφύγει από τους περιορισμούς της κεντρικής ιδέας, αλλά ούτε και να ανέβει επίπεδο με τις ερμηνείες των δύο πρωταγωνιστών, καθιστώντας το σύνολο σε μεγάλα διαστήματα άνευρο και αναμενόμενο.

Το αποτέλεσμα είναι μεν συμπαθές, αλλά προβλέψιμο και αναμενόμενο, για να επαναλάβουμε πολλοστή φορά σαν στήλη, πως ό,τι δουλεύει στη λογοτεχνία, δεν στέκεται απαραίτητα το ίδιο όμορφα και στο σινεμά, το οποίο χρησιμοποιεί άλλου είδους γλώσσα.

Το ενήλικο κοινό που γυρεύει ψυχαγωγία χωρίς σοβαρές καλλιτεχνικές απαιτήσεις δεν θα απογοητευτεί. Η αφήγηση είναι στρωτή, κάποια προβλήματα ρυθμού (ελέω και των τεράστιων προβλημάτων στην παραγωγή) είναι εμφανή, το αποτέλεσμα σίγουρα δεν είναι για πανηγυρισμούς, όμως σε γενικές γραμμές στέκει.

Εν τέλει, «Ο Καθηγητής και ο Τρελός» είναι μία αξιοσημείωτη -αλλά όχι απαραίτητα καλή- ταινία που διδάσκει τι θα πει αυτοδίδακτη γνώση και αγάπη για αυτό που ονομάζουμε δημιουργία.

Τι κρίμα που το "The Professor and the Madman" θα μείνει τελικά ως η πρώτη συνεργασία του Μελ Γκίμπσον και του Σον Πεν, ένα δίδυμο με εξαιρετικές ικανότητες που σίγουρα θα θέλαμε να δούμε υπό διαφορετικές συνθήκες και με ανάλογο βαθμό δυσκολίας και όχι απλά με πλούσιες γενειάδες και την Σκωτσέζικη προφορά του Γουίλιαμ Γουάλας.

Ένα ασυνήθιστο χρονικό από τη σύνταξη του Λεξικού της Οξφόρδης για την αγγλική γλώσσα μετατρέπεται σε ένα μελόδραμα εποχής διάτρητο και πομπώδες.

Η παράλληλη ιστορία του ταπεινού και φιλότιμου Μάρεϊ που συγκρούεται με το δυσκοίλιο Βυζάντιο των αρχόντων των αγγλικών γραμμάτων, με εκείνη του ιδιοφυούς τρελού που χάνει τα λογικά του, αλλά ως διά μαγείας και εντελώς εθελοντικά βοηθά ανυπολόγιστα το προβληματικό υπερσύγγραμμα συμπίπτουν με υπερβάλλουσα πρόθεση και επίπεδη έκφραση, ειδικά σε σύγκριση με το πολύ συγγενές Ένας υπέροχος άνθρωπος του Ρον Χάουαρντ.

Δυστυχώς, το φιλμ στο σύνολό του δεν αποτελεί παρά μια κοινότοπη στην εκτέλεσή της κι εντελώς ακαδημαϊκή εξιστόρηση αληθινών γεγονότων.

Μια αληθινή ιστορία μικρού δραματικού ενδιαφέροντος ζωντανεύει με κινηματογραφική ραθυμία και μεγάλα προβλήματα παραγωγής.

Σκοτεινό φιλμ, που "βαραίνει" ακόμα περισσότερο λόγω της μεγάλης διάρκειάς του. Προσωπικά κουράστηκα και βαρέθηκα αρκετά, όχι για τη σκοτεινιά που προανέφερα, αλλά επειδή βρήκα ότι στερείται ρυθμού και νεύρου και συχνά πλατυάζει, ενώ οι υποπλοκές κουράζουν.