Πατέρας(2020)

(Otac / Father)  Πρώτη προβολή: 31-03-2022

Βραβείο κοινού στο Βερολίνο για μια ρεαλιστικά σκληρή απεικόνιση της σέρβικης κοινωνικής πραγματικότητας και τη συγκινητική εξιστόρηση ενός άνισου αγώνα απέναντι σε μια καφκική γραφειοκρατική εξουσία.

Το κεντρικό πρόσωπο είναι ανθρώπινο, δεν είναι λαμπερό, δεν έχει υπερδυνάμεις, αλλά πάντα προσπαθεί να κάνει το καλύτερο. Κι αυτό το ευαισθητοποιημένο πρόσωπο του κινηματογράφου, ξεχωρίζει, συγκινώντας το κοινό και αποσπώντας στο φεστιβάλ Βερολίνου το Βραβείο οικουμενική κριτικής αλλά και κοινού για το τμήμα Πανοράματος.

Εξαιρετικός ο πρωταγωνιστής Γκόραν Μπογκντάν στο ρόλο του πατέρα που θα διεκδικήσει το δικαίωμά του να ξαναδεί τα παιδιά του μπροστά σε κάθε εμπόδιο που θα τον προτρέψει διαφορετικά. Η αλύγιστη αποφασιστικότητά του καθρεφτίζεται στο βλέμμα του κι ας είναι χαμηλωμένο τις περισσότερες φορές.

Στην ουσία ο χαρακτήρας της ταινίας είναι τόσο στενάχωρος, δυσβάσταχτος που όταν τελειώνει, απορείς που την άντεξες. Και όμως την έχεις αντέξει και αυτό οφείλεται στην μαεστρική σκηνοθεσία του Γκολούμποβιτς που πέρα από το γεγονός ότι είναι ένας θαυμάσιος αφηγητής, δεν επιτρέπει ποτέ στον θεατή να αισθανθεί για τίποτα οίκτο.

Με τρόπο θαρραλέο αυτή την ιστορία με τις νοηματικά θρησκευτικές ή συμβολικές αποχρώσεις ο Γκολούμποβιτς τη σκηνοθετεί με κομψό ρεαλισμό, με ησυχία, με μεγάλες σεκάνς που ρουφούν τις αισθήσεις. Σε μία από τις ωραιότερες βαλκανικές ταινίες των τελευταίων χρόνων, τις πιο πεσιμιστικές, αντισυστημικές και πραγματικές.

Ο Σέρβος Σρνταν Γκολούμποβιτς, στην πιο δυνατή στιγμή της φιλμογραφίας του, μετά τις «Διασταυρούμενες Ζωές», δεν αποφεύγει τα σεναριακά κλισέ που είσαι σίγουρος ότι θα συναντήσεις σε μια τέτοια «διαδρομή», αλλά τα σκηνοθετεί με την ωριμότητα ενός δημιουργού που με αναφορές στο ιρανικό σινεμά, τη ρουμανική παράδοση και την αλάνθαστη κίνηση της κάμερας όπως τη δίδαξαν οι Ζαν-Πιερ και Λικ Νταρντέν, γνωρίζει το κέντρο βάρους της αφήγησής του.

Ο σκηνοθέτης Σρνταν Γκολούμποβιτς διαχωρίζει εύκολα τους καλούς από τους άπονους και δεν χρειάζεται να βιαστεί για μια υπόθεση χωρίς εύκολες λύσεις.

Η συνταρακτική ερμηνεία του Γκόραν Μπογκντάν είναι το ισχυρότερο ατού ενός φιλμ που παρά το σκληρό θέμα του, ξεπερνά με ευκολία τόσο το μελό χαρακτήρα όσο και τα χιλιοειδωμένα κλισέ που συχνά συνοδεύουν τα τετριμμένα οικογενειακά δράματα.

Τραχύ, σκληρό σινεμά που δεν περιορίζεται απλώς στον κοινωνικό ρεαλισμό, ξεφεύγοντας έστω και ελαφρώς από τη σκιά των επιρροών του, και καταφέρνοντας να αποτελέσει μια από τις καλές εκδοχές ενός γνώριμου είδους φεστιβαλικού φιλμ.

Δραματικό road movie, που επικαλείται βασικά στοιχεία βαλκανικού νεορεαλισμού, αλλά και μια μονοδιάστατη συγκίνηση που αποκαλύπτει την δραματική του αδυναμία.