Ο Κύριος Τέρνερ(2014)

(Mr. Turner)  Πρώτη προβολή: 08-01-2015

Μέσα από το πορτρέτο ενός αντικοινωνικού καλλιτέχνη ο Μάικ Λι συνθέτει το φρέσκο μιας ολόκληρης εποχής, χαρίζοντας στον βραβευμένο στις Κάνες Τίμοθι Σπολ τον κορυφαίο ρόλο της καριέρας του.

Ο Λι, θέλοντας να μελετήσει ακριβώς αυτό, δεν κάνει χρονογράφημα, αρνείται μια κλασική βιογραφία, ενώνοντας τις σεκάνς με τρόπο εις βάθος νοηματικό κι αισθαντικό, έτσι που η δραματουργία ακολουθεί υπόγειες διαδρομές της ψυχής -με το επαναλαμβανόμενο μουσικό μοτίβο του Γκάρι Γιέρσον να τονίζει την επικέντρωση στον χαρακτήρα κι όχι σε κάποια εξέλιξη.

Πιστός στην ισορροπία του λόγου και της εικόνας, ο Μάικ Λι στηρίχτηκε και εδώ στη δύναμή του να αναδεικνύει τα πρόσωπα μέσα από τις λεπτομέρειες, τα τικ και τις εκλάμψεις τους.

Μια πανέμορφη ταινία η οποία εγκαταλείπει προσωρινά το γνώριμο αστικό σκηνικό και τους προσφιλείς καθημερινούς ήρωες του σκηνοθέτη για να προσεγγίσει τη μεθοδολογία και τον απρόβλεπτο χαρακτήρα ενός σπουδαίου ζωγράφου του παρελθόντος.

Το φιλμ παρά την μεγάλη του διάρκεια (θα μπορούσε κανείς να πει την υπερβολικά μεγάλη του διάρκεια) προσπαθεί να κρατήσει μια ένταση και την αίσθηση του επείγοντος σταθερά παρούσα και με μια ερμηνεία τόσο έντονη όσο του Σπολ δεν είναι δύσκολο να το καταφέρει.

Πολλά τα θετικά, όμως αρκετά και τα αρνητικά του «Mr. Turner». Παρά τις αυτοσχεδιαστικές ελευθερίες που αφήνει στο καστ του, ο Λι έχει κάνει εδώ ίσως την πιο προσωπική (με την έννοια της πολυετούς φιλοδοξίας να την πραγματοποιήσει) ταινία του και το συχνά «δυσκοίλιο», πατροναριστικό του στυλ είναι πανταχού παρόν, εκτοξεύοντας αδικαιολόγητα την αργόσυρτη και, σε σημεία, υποτονική του ταινία στις... δυόμισι ώρες, αφαιρώντας της εν μέρει την – απρόσμενη – σπιρτάδα του πνεύματος του κεντρικού του ήρωα αλλά και την ευκαιρία να την απολαύσει και ένα κοινό που δεν είναι συνηθισμένο σε ένα βιογραφικό «έπος» (στο οποίο, ομολογουμένως, δεν συμβαίνουν και πολλά...).

Η Τέχνη συναντά την Τέχνη και το σοσιολογικό σχόλιο την φιλοσοφία, σε μια ταινία που ζητά την διαρκή προσοχή και υπομονή του θεατή, δίχως ποτέ να σηκώνει εντάσεις, όπως άλλωστε το πράττει κι ένα εικαστικό δημιούργημα, από τον σκεπτικό αναλυτή του, απέναντι.

Ο Τέρνερ που υποδύεται ο Τίμοθι Σπολ _αγαπημένος ηθοποιός του Λι_ ήταν μια ιδιόμορφη προσωπικότητα και στην ταινία παρουσιάζεται ως ένα ανθρώπινο κτήνος με σπάνιο καλλιτεχνικό χάρισμα. Αυτό άλλωστε είναι το πιο ενδιαφέρον σημείο της ταινίας: πως ένα «ανθρωπόμορφο ζώο» μπορεί να κρύβει τόση ευαισθησία στην ψυχή του.

ο σενάριο δεν πηγαίνει παράλληλα με την αισθητική διαδρομή της ταινίας. Είναι ένα πρόσχημα για να φτιάξει το κλίμα των πινάκων και να μας βάλει μέσα στο κλίμα αυτό. Όμως δεν εξελίσσεται υπόθεση, δεν σου γίνεται ποτέ εύληπτος ο κεντρικός ήρωας της ταινίας, ο εν λόγω ζωγράφος, όσο κι αν τα σκόρπια διευκρινιστικά επεισόδια κάτι καταφέρνουν αλλά σε απαράδεκτα μεγάλη διάρκεια για ένα μη ολοκληρωμένο έργο από πλευράς δράματος.

O Spall είναι απλά φανταστικός στην ερμηνεία του. Ο τρόπος που ερμηνεύει τα νεύματα, τις εκφράσεις και τα βογκητά που κάνει σαν Turner όταν αποκρίνεται σε ερωτήσεις άλλων είναι μνημειώδης. Για δυόμιση ώρες είναι απόλαυση και ταυτόχρονα όαση σε μία ταινία που κατά τα άλλα πέρα από 2-3 καλές στιγμές δεν εντυπωσιάζει, μη έχοντας ξεκάθαρη πορεία και ακολουθώντας απλά στις περισσότερες περιπτώσεις την ζωή του πρωταγωνιστή της, η οποία σε αρκετά σημεία είναι λίγο ανιαρή.