Πού Να Κάνετε Την Επόμενη Εισβολή(2015)

(Where to Invade Next)  Πρώτη προβολή: 10-03-2016

Και όλα αυτά, με μια μείξη εκλαΐκευσης και χιούμορ, ικανή να κρατήσει το ενδιαφέρον και την προσοχή του απλού ανθρώπου, δηλαδή του φυσικού αποδέκτη μιας κατά βάση διδακτικής παραίνεσης για επιστροφή στις αυτονόητες σοσιαλιστικές αξίες. Δεν χρειάζεται να προσπαθήσει σκληρά για να πείσει εμάς – μας έχει κερδίσει με το «καλημέρα», γιατί συμφωνούμε ούτως ή άλλως μαζί του (δεν βλέπουμε ειδήσεις από το Fox Channel, άλλωστε). Το θέμα είναι να ξεκουνήσει, χωρίς να ξενίσει, το παραφορτωμένο από τη μυθοπλαστική φαντασία τσερβέλο των παραδομένων στη θορυβώδη ψυχαγωγία Αμερικανών.

Το ταξίδι του είναι φυσικά επιλεκτικό (το προεξοφλεί με την ατάκα «Ήρθα να μαζέψω τα λουλούδια, κι όχι τα χόρτα!») και στην επιχειρηματολογία του δεν αποφεύγει ούτε τις συνήθεις στο σινεμά του υπεραπλουστεύσεις ούτε τον λαϊκισμό. Μολαταύτα, αποδεικνύει κι εδώ πως είναι ο μόνος ίσως σατυρικός ντοκιμαντερίστας που κατορθώνει να μετουσιώσει τις θέσεις του σε ένα θέαμα πραγματικά χρήσιμο και άκρως διασκεδαστικό.

Απλοϊκός και δημαγωγικός, ο πανέξυπνος ντοκιμαντερίστας είναι ταυτόχρονα εφευρετικός, σαρκαστικός, οξύς και πολύ αστείος.

Πιο φαρσικός από ποτέ, ο Μάικλ Μουρ παρουσιάζει κάποιες... επιλεγμένες περιπτώσεις όπου ο υπόλοιπος κόσμος «βάζει τα γυαλιά» στις ΗΠΑ, με μια αντίληψη που λέει πως όλοι μας από το «αμερικάνικο όνειρο» πήραμε... δανεικά κι αγύριστα. Μπορεί να φανεί διασκεδαστικό σε μερίδα θεατών το φιλμ, όμως θα υπάρξει και μεγάλη μερίδα κοινού που δεν θα καταλάβει το όλο «αστείο» και θα αισθανθεί το υπόπτως διφορούμενο της οπτικής, αλλά και δόσεις χλευασμού ελαφρώς προσβλητικές (και ουχί χιουμοριστικές).

Βασισμένος σε μια αυθαίρετη και τελείως παιδική λογική, ο Μουρ δεν ξέρει και ο ίδιος τι ακριβώς κάνει οταν προσπαθεί προσπαθεί να κατακεραυνώσει την Αμερική, επαινόντας την ταυτόχρονα για τις ιδέες της που έκλεψε ο υπόλοιπος κόσμος, ολοκληρώνοντας τελικά μια τουριστική περιήγηση στις παραδοξότητες της Ευρώπης (του επιπέδου «κοίτα να δεις τι γίνεται στον κόσμο»), τόσο ανώφελη και εκβιαστική που καταλήγει ενοχλητική.

Με βασικό όχημα το χιούμορ (δηκτικό και σαρδόνιο) ο βραβευμένος με Όσκαρ για τον «Ακήρυχτο Πόλεμο» και με Χρυσό Φοίνικα για το «Farenheit 9/11» αμερικανός σταρ, υπογράφει μια σπαρταριστή σάτιρα που έχει τις καλές στιγμές της (για τους γάλλους που δίνουν μεγάλη έμφαση στο γκουρμέ φαγητό από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού σχολείου αναφέρει πως δεν του αντιστάθηκαν ιδιαίτερα «όπως το συνηθίζουν άλλωστε») αλλά και τις ευκολίες της.

Νομίζω πως η λέξη κλειδί είναι ανθρωπιά, που προέρχεται από τη λέξη άνθρωπος, ανεξαρτήτου φύλου. Γιατί πίσω από την κάθε «εισβολή», η ταινία αναδεικνύει πως το να νοιάζεσαι για τον συνάνθρωπο σου, τον εργαζόμενο, τον μαθητή, τον φυλακισμένο, αυτό είναι πολιτική και πολιτισμός ταυτόχρονα. Δεν αναλύεται σε βάθος το κάθε θέμα που πραγματεύεται σε όλες του τις εκφάνσεις, παρουσιάζεται κάπως «εύπεπτα» αλλά αν καταφέρει να αλλάξει συνειδήσεις στο ευρύ κοινό (κι αν αναλογιστούμε ότι κυρίως απευθύνεται στους Αμερικάνους) θα είναι «ένα μικρό βήμα για τον άνθρωπο, ένα μεγάλο βήμα για την ανθρωπότητα».

Ο διάσημος πάλαι ποτέ αιχμηρός ντοκιμαντερίστας παρουσιάζει τον τρόπο με τον οποίο χειρίζονται διάφορα κοινωνικοπολιτικά θέματα άλλες χώρες, συγκρίνει με τις ΗΠΑ –και εμείς συμπεραίνουμε ότι έχει γεράσει!

Ο Μάικλ Μουρ παραμένει αστείος και εύστοχος, ακόμα και σε ντοκιμαντέρ που είναι αρκετά επιλεκτικά, όπως αυτό εδώ. Δεν είναι η καλύτερή του στιγμή, αλλά ακόμα και τις κακές μέρες, ο Μουρ μπορεί να κάνει κάτι ενδιαφέρον.

Όπως και τα προηγούμενα ντοκιμαντέρ του Moore, έτσι κι αυτό βλέπεται ευχάριστα, έχοντας στέρεες δόσεις χιούμορ και έναν ρυθμό που παρακολουθείται με μεγάλο ενδιαφέρον. Σε δεύτερο επίπεδο, όμως, δεν παύει να είναι κάπως αφελές σε σχέση με την παρουσίαση των χωρών που θεωρεί πρότυπα άξια μιμήσεως και η παντελής έλλειψη κριτικής στάσης σε όλες τις υπόλοιπες πτυχές αυτών των χωρών.