Το Κοινόβιο(2016)

(Kollektivet)  Πρώτη προβολή: 15-12-2016

Ο Βίντερμπεργκ κι ο Λίντχολμ ξέρουν να γράφουν χαρακτήρες που σε γοητεύουν και να στήνουν με εξαιρετικό τρόπο σκηνές που θα μπορούσαν να γλιστρήσουν εύκολα στον μελοδραματισμό ή την κωμωδία, τις οποίες το φιλμ μεταμορφώνει σε ένα απολαυστικό, χορταστικό σινεμά που ακόμη κι αν δεν παίρνει ιδιαίτερα ρίσκα βλέπεται με αμείωτο ενδιαφέρον, τόσο χάρη στην σιγουριά με την οποία το χειρίζεται ο Βίντερμπεργκ όσο και στους εξαιρετικούς του ηθοποιούς.

Ο Βίντερμπεργκ, σε φορμαρισμένη αφηγηματική διάθεση, αλλά με λιγότερη ένταση από τις προηγούμενες πολυπρόσωπες ψυχικές καταβυθίσεις, όπως το Κυνήγι και η Γιορτή, αντλεί το υλικό από προσωπικές του εμπειρίες, έχοντας ο ίδιος μεγαλώσει κοινοβιακά, και, με λίγες ιλαρές εξαιρέσεις, διατηρεί σοβαρό τόνο που λίγο απέχει από το μελό, όταν δίνεται η ευκαιρία στην Τρίνε Ντίρχολμ (βραβείο ερμηνείας στο 66ο Φεστιβάλ Βερολίνου) να αυξομειώσει, προλαβαίνοντας τους υπόλοιπους, ως πιο υπεύθυνη και διορατική, μπροστά στα πραγματικά αισθήματα, πέρα από τα σχήματα.

Σκηνοθετημένη με νεύρο, αλλά σε αρκετές στιγμές περισσότερο μελοδραματική από όσο θα έπρεπε, η ταινία του Βίντερμπεργκ ξεχωρίζει για την ερμηνεία της κεντρικής πρωταγωνίστριας, της υπέροχης Ντρίνε Ντίρχολμ -η ηθοποιός κέρδισε και Αργυρή Άρκτο για την ερμηνεία της στην ταινία- το πρόσωπο της οποίας «κουβαλά» όλα τα συναισθήματα της κεντρικής ηρωίδας.

Εν μέρει αυτοβιογραφική, ειλικρινής, νοσταλγική, αλλά όχι εξίσου τολμηρή και δραματικά ενδιαφέρουσα αναπαράσταση μιας εποχής υποσχέσεων, ονείρων και απογοητεύσεων.

Μπορεί να υστερεί συγκριτικά με την αγριωπή φόρμα της «Οικογενειακής Γιορτής» ή τον ερεθιστικά αμφιλεγόμενο χαρακτήρα του «Κυνηγιού», όμως ο νέος Βίντερμπεργκ διαθέτει στα σημεία μερικές αληθινά εμπνευσμένες αναλαμπές, που είναι πραγματικά κρίμα να υποσκελισθούν από τη φαινομενική ησυχία και μετριοπάθεια που διακρίνει το νέο πόνημα του Δανού δημιουργού.

Κάτι το πολυάριθμο cast, κάτι οι ατέρμονες συζητήσεις δίχως ιδιαίτερο λόγο, κάτι το βεβιασμένο ενδιαφέρον που πρέπει να περάσει στον θεατή, και το όλο γλυκό απλώς δεν δένει. Από την άλλη, αν θες να πάρεις μια γεύση τού τι εστί 70's και να τσεκάρεις μερικές αξιοπρεπείς ερμηνείες, «Το Κοινόβιο» μπορεί να ικανοποιήσει τις περιορισμένες αυτές απαιτήσεις σου, αν και δύσκολα θα αποτελέσει μια ταινία που θα θυμάσαι για καιρό.

Αν κάτι εκτίμησα στο «Κοινόβιο», όχι από τις καλύτερες ταινίες του Τόμας Βίντερμπεργκ («Festen», «Το κυνήγι»), είναι ότι καταφέρνει να αποδομήσει σχεδόν ολοκληρωτικά την έννοια της λέξης του τίτλου.

Ένας βαθύς, παχύς και πλούσιος συναισθηματικός λαβύρινθος είναι αυτός που στήνει στους διαδρόμους του σπιτιού ο Thomas Vinterberg, ο οποίος εκθέτει εδώ την ακριβώς αντίθετη πλευρά του νομίσματος που έχει στην άλλη άκρη του την Οικογενειακή Γιορτή / Festen.