Αποχαιρετισμός Στη Γλώσσα(2014)

(Adieu Au Langage)  Πρώτη προβολή: 28-05-2015

Στην πραγματικότητα το «Αποχαιρετισμός στη Γλώσσα» δεν είναι παρά το ιδιοφυές παραλήρημα ενός γέρου φιλοσόφου ο οποίος βιώνει τις κινηματογραφικές του εμπειρίες ως συνεχείς ακρότητες.

Ένα μπερδεμένο κουβάρι μετα-γλώσσας, το οποίο ενώνει τις παλιές χολιγουντια­νές ταινίες με τα πολεμικά επίκαιρα­, την τρισδιάστατη εικόνα με τον ασύγχρονο ήχο και ορίζει, σαν ζωντανό ντεκόρ που παίζει ασταμάτητα μέσα από μια τηλεοπτική οθόνη, ολόκληρο το εύρος της μοντέρνας ανθρώπινης συμπεριφοράς.

75 λεπτά μετά το «Αντίο στη Γλώσσα», θα σας είναι πολύ δύσκολο να απαντήσετε «πώς είναι ο νέος Γκοντάρ;». Και κάπου εκεί μπορεί να βρίσκεται και το όποιο νόημα του γιατί συνεχίζει να κάνει ακόμη ταινίες.

Μαζί με τη Γλώσσα, ο Γκοντάρ αποχαιρετά και τον τελευταίο θεατή που δεν δηλώνει φανατικός τής – όλο και πιο ερμητικής τα τελευταία χρόνια – τέχνης του. Ένα παραληρηματικό collage κινούμενων εικόνων με φιλοσοφικό / ποιητικό voice-over που μόνο καταχρηστικά θα μπορούσαμε να αποκαλέσουμε «ταινία», το τελευταίο πόνημα του δοκιμιογράφου της γαλλικής nouvelle vague, κόβει οριστικά τις γέφυρες με τους πολλούς (όχι ότι διατηρούσε και ποτέ στενές επαφές μαζί τους), ζητώντας να λειτουργήσει σαν μύχια εμπειρία για τον Έναν. «Αντικοινωνικό» σινεμά, κατάλληλο για ιδιωτικές θεάσεις και αναγνώσεις, πρόσφορο έδαφος για το μίσος, όσο και για τη λατρεία. Ένα ερεβώδες ziggurat αφηρημένου στοχασμού και εικονοκλαστικής ιδιοτυπίας, αυστηρά για τους ανοιχτόμυαλους.

Ο 43ος Γκοντάρ, σε 3D, με ένα χειροποίητο σύστημα με δύο κάμερες που κάποια στιγμή αποκολλώνται, παραθέτοντας πλάι-πλάι την ίδια εικόνα μαγικά, χωρίς άλλα σχόλια και με βραβείο, επιτέλους, στα 84 χρόνια του, μετά από 50 γεμάτα και ριζοσπαστικά χρόνια καριέρας, στο 67ο Φεστιβάλ Καννών.

Το «Αντίο στη γλώσσα» δεν είναι ένα σημειωματάριο ιδεών αλλά μια συλλογή από κινηματογραφικές μουτζούρες. Συχνά ερεθιστικό μέσα στη σχεδόν κακότεχνη φόρμα του, δεν έχει συνοχή, αλλά σε ωθεί σε σκέψεις. Ειδικά αν πάψεις να προσπαθείς να βγάλεις οποιοδήποτε νόημα.

Περισσότερο μία εμπειρία που ανήκει σε κάποιο μουσείο, παρά μία δημιουργία με σαφή υπόθεση, η ταινία του Ζαν-Λυκ Γκοντάρ, απευθύνεται περισσότερο στους σκληροπυρηνικούς θαυμαστές του σκηνοθέτη.

Σίγουρα όχι η καλύτερη ταινία του Godard, ενδιαφέρουσα όμως πειραματική –με ηλικιακούς και θεωρητικούς όρους μαθητή κινηματογραφικής σχολής- να αποχαιρετήσει τον κινηματογράφο και τη γλώσσα του, κλείνοντας το μάτι σε όσους τον ακολουθούν πιστά και με συνέπεια.

Η αλήθεια είναι ότι οι εικόνες πέφτουν με τέτοια με δύναμη στην οθόνη και οι ήχοι από διαφορετικές μουσικές, αλλά και διαφορετικές πηγές μέσα στην αίθουσα, πλημμυρίζουν το χώρο σε βαθμό, που θα ενοχλήσει τον ανυποψίαστο θεατή.

Ο Γκοντάρ με ίσως την πιο ακραία δουλειά του, με μικρές αναφορές στα προηγούμενα έργα του, κλείνει και αποχαιρετά το κοινό του με έναν ρομαντικό κατά μια έννοια τρόπο.