Foxtrot(2017)

Πρώτη προβολή: 08-03-2018

Με αφορμή το χαμό ενός στρατιώτη, ο Μαόζ αποτυπώνει τις αποχρώσεις του πένθους αρχικά, για να περάσει μετά χωρίς προειδοποίηση σε ένα δεύτερο μέρος, σουρεαλιστικό σχεδόν στην αποφασιστικότητά του να μη δώσει εξηγήσεις με το καλησπέρα σας. Γι' αυτό και οι συμβολισμοί του είναι αποτελεσματικοί, χωρίς να βαραίνουν (το χιούμορ εδώ είναι σαφές και λυτρωτικό).

Με το «Foxtrot» ο Μόαζ αποδεικνύεται μόνος του μια μεγάλη δύναμη του σύγχρονου ισραηλινού κινηματογράφου, επιστρέφει στο θέμα του πολέμου, ένα θέμα που τον απασχολεί προσωπικά αφού ο «Λίβανος» ήταν παρμένος από τις προσωπικές εμπειρίες του την εποχή που υπηρετούσε στον στρατό και στα τεθωρακισμένα.

Το «Foxtrot» τόσο πολύ επιμένει στον φορμαλισμό του, που εύλογα ο θεατής μπορεί να νιώσει αμέτοχος, εξωτερικός παρατηρητής μιας τέλεια φτιαγμένης μακέτας. Μόνο που αν δεχτεί τη σύμβαση, αν αφεθεί να γίνει κι ο ίδιος μινιατούρα σ' αυτή τη μακέτα-ζωή, θα κατακλυστεί από το συναίσθημα και θα λατρέψει την ταινία.

H ταινία του Σάμουελ Μάοζ μετά το «Λίβανο», ένα ακόμη παράδοξο δράμα για το μεγάλο μυστήριο που λέγεται ζωή.

Σκηνοθετικά ξεχωριστό και ερμηνευτικά γενναίο, τούτο το φιλμ αποτελεί μια (ακόμη) φωτεινή στιγμή στην καριέρα του Σαμουέλ Μαόζ, τον οποίο σίγουρα θέλουμε να βλέπουμε συχνότερα στις σκοτεινές αίθουσες.

Οι χιουμοριστικές στιγμές που προκύπτουν μέσα από αυτές τις διαδρομές έρχονται αναπάντεχα, λειτουργούν όμως καταλυτικά: υπογραμμίζουν όλο τον παραλογισμό μιας συνθήκης όπου ο τελευταίος υπολογίσιμος παράγοντας είναι ο ανθρώπινος. Και ταυτόχρονα, μια αναφορά στον χορό φόξτροτ, και τα βήματά του, που λειτουργεί ως κλειδί ανάγνωσης μιας ταινίας η οποία πατά σε ένα ιδιαίτερο μοντέλο αφήγησης. Και σ' αυτό το τελευταίο τα χαλάμε λίγο...

Οκτώ χρόνια μετά τον Χρυσό Λέοντα που κέρδισε στο Φεστιβάλ Βενετίας για τον εξαιρετικό «Λίβανο», ο Σάμουελ Μαόζ επιστρέφει σε μια γνώριμη γι' αυτόν θεματική, υπογράφοντας μια γλυκόπικρη σπουδή πάνω στον μιλιταριστικό παραλογισμό και στα απροσδόκητα παιχνίδια του πεπρωμένου στις ζωές των ανθρώπων.

Το Foxtrot επιχειρεί να αποδομήσει μια αδιέξοδη νοοτροπία και το κάνει με σύνθετη ματιά στο πρόβλημα. Χρησιμοποιώντας συχνά πλονζέ πλάνα σαν μια θεϊκή δύναμη, ουδέτερη και ατάραχη να επιβλέπει τα καμώματα και τα πάθη των ανθρώπων, ο Μαόζ διευθετεί σκηνοθετικά τη δύναμη της μοίρας, το τυχαίο ως κινητήρια δύναμη που κοροϊδεύει αθόρυβα την ψευδαίσθηση της επιλογής.

Το ανεξέλεγκτο των πράξεών μας, τα παιχνίδια της μοίρας, η ενοχή, η αμαρτία και η νέμεσις σε μια μοντέρνα εκδοχή αρχαίας τραγωδίας, με φόντο την παράλογη βία της ισραηλινο-αραβικής διαμάχης.

Ο σουρεαλισμός, το μαύρο χιούμορ και η αφηγηματική πρωτοτυπία (σπάσιμο του χρόνου, ανακάτεμα ιστοριών και ειδών καθώς και η προσθήκη ενός εξαίσιου animation που δίνει το υπαρξιακό στίγμα της ιστορίας) δεν χαρακτηρίζουν απλώς το φιλμ, αλλά το απογειώνουν παρά το θλιβερό θέμα του και του προσδίδουν μια αμφίσημη γοητεία που σε αρκετά σημεία καθηλώνει.