Οίκτος(2018)

(Pity)  Πρώτη προβολή: 28-09-2018

Η καλύτερη Ελληνική ταινία της χρονιάς από τον Μπάμπη Μακρίδη σε σενάριο δικό του και του Ευθύμη Φιλίππου με έναν ανεπανάληπτο Γιάννη Δρακόπουλο στον παράξενο ρόλο ενός ανθρώπου που έβρισκε τη χαρά στη λύπηση.

Αστείο μέχρι εκεί που... αντέχει ο μέσος θεατής, πικρόχολο και κλινικά αυστηρό σαν φόρμα, μοντέρνο ελληνικό σινεμά από ανθρώπους που ξέρουν την Τέχνη (τους) και θέλουν (και μπορούν) να πλάσουν ένα «διαφορετικό» σύμπαν κινηματογραφικής φυγής. Χωρίς να είναι απαγορευτικά «αρτίστικο», απαιτεί κοινό με κουλτούρα.

Είναι φανερό πως ο Ευθύμης Φιλίππου, και όχι τόσο οι σκηνοθέτες, είναι ο κύριος αυτουργός του χαρακτηριστικού κύματος του ελληνικού σινεμά (που βαφτίστηκε, ως γνωστόν, weird) και ο Οίκτος είναι η ανθολογία του έργου του, μια ιμπρεσιονιστική αυτοπροσωπογραφία ενός σεναριογράφου που, όσο κανένας άλλος, εμβάθυνε στην απόσπαση του συναισθήματος από τον λόγο, δημιουργώντας μαεστρικά μια πρωθύστερη σχέση της σκέψης με τη δράση.

Ο Μακρίδης στήνει μια αξιοπερίεργη ιστορία που προβληματίζει και συγχρόνως, με έναν περίεργο τρόπο, μαγνητίζει.

Ο Μπάμπης Μακρίδης σκηνοθετεί αποστειρωμένα, σχεδόν στατικά, με πολλά πλάνα του με σταθερή κάμερα και ακινησία (σχεδόν σαν ζωντανή αποτύπωση καρέ από κάποιο κόμικ), αυτή την ενδιαφέρουσα μετεξέλιξη αυτού του ρεύματος που παλαιότερα ονομάζαμε weird cinema. Δεν είναι τυχαίο που πίσω από αυτό το έξυπνο σε σύλληψη σενάριο δεν είναι άλλος από τον Ευθύμη Φιλίππου, βασικό σεναριογράφο και συνεργάτη του Γιώργου Λάνθιμου (Κυνόδοντας, Αστακός, Ο Θάνατος του Ιερού Ελαφιού), αλλά και το Chevalier της Α.Ρ.Τσαγγάρη.

Εκεί που ο Λάνθιμος χρησιμοποιεί ένα στιλιζάρισμα, συχνά ανακατεμένο με άλλα στοιχεία, ο Μακρίδης παραμένει σε ένα καθαρά ρεαλιστικό στιλ, με απλά, στημένα με ξεχωριστή φροντίδα, πλάνα, με την κάμερα να καταγράφει, αντικειμενικά, τις κινήσεις και την όλη συμπεριφορά του πρωταγωνιστή του, διανθίζοντας τις σκηνές του, ιδιαίτερα στο πρώτο μέρος με ένα διαβρωτικό χιούμορ.

Υπάρχει φυσικά κάτι επώδυνα κωμικό στην ραχοκοκαλιά του «Οίκτου», όπως σε κάθε τι που τοποθετεί στο μικροσκόπιο την συμπεριφορά και την φύση μας, την ατελή ύπαρξή μας. Κι όπως καταλαβαίνεις γρήγορα, από την ανάγνωση της βασικής ιδέας της ταινίας, το γέλιο εδώ είναι πικρό, το χιούμορ βαθύ μαύρο. Κι όπως συμβαίνει και με την ίδια την ζωή, η καρδιά της χτυπά σχεδόν στον ρυθμό του παραλόγου.

Ένα από τα ευχάριστα δείγματα καλού ελληνικού σινεμά.

Ο Γιάννης Δρακόπουλος δίνει μια αξέχαστη ερμηνεία σε μια ανά στιγμές συγκινητική ταινία, την οποία όμως σαμποτάρει το αποπροσανατολιστικό φινάλε της.

Με σκηνοθετική δεξιοτεχνία ο Μπάμπης Μακρίδης υπερ-εξυπηρετεί ένα σενάριο του Ευθύμη Φιλίππου που εξαντλείται στην παρατήρηση ενός πρωτότυπου (στο σινεμά) φαινομένου, στο οποίο ένας νεαρός οικογενειάρχης χρειάζεται τον οίκτο των άλλων, πραγματικό ή σκηνοθετημένο, για να νοιώσει ευτυχής.