Μπέργκμαν: Ένας Αιώνας(2018)

(Searching for Ingmar Bergman)  Πρώτη προβολή: 16-05-2019

H ζωή και το έργο του Σουηδού διάσημου δημιουργού συνδέονται εύστροφα κι εύστοχα, σε μια ειλικρινή σινεφίλ κατάθεση, που θολώνει συγκινητικά τη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στο μπροστά και το πίσω από την κάμερα.

Περισσότερο ένα θερμό «ευχαριστώ» της σκηνοθέτη προς τον εμβληματικό δημιουργό, που καθόρισε τον μεταπολεμικό κινηματογράφο – πλούσιο σε πληροφορίες ως προς την προσωπική του ζωή και καλλιτεχνική κοσμοθεωρία όσο και αξία – παρά μία τομή στον τομέα του βιογραφικού ντοκιμαντέρ, το φιλμ παρέχει κυρίως τα ερεθίσματα για ένα ταξίδι αποκωδικοποίησης του σπουδαίου εικονοπλάστη.

Αποκαλυπτικό.

Ο θαυμασμός της Φον Τρότα δεν κρύβεται: το φιλμ είναι φόρος τιμής σε έναν μεγάλο της έβδομης τέχνης που την επηρέασε όσο κανείς άλλος («όταν είδα την "Έβδομη σφραγίδα" συγκλονίστηκα και είδα τον κινηματογράφο, που μέχρι τότε υποτιμούσα, με άλλο μάτι» λέει η γερμανίδα) με αναφορές στα ξεχωριστά σημεία της τέχνης του, αλλά και μια ειλικρινής απόπειρα να καταγραφεί η μοναξιά, ο φόβος και το δράμα ενός βασανισμένου ανθρώπου που έψαχνε διαρκώς τη γαλήνη της ψυχής του.

Ανοίγοντας και κλείνοντας το έργο στην παραλία της «Έβδομης Σφραγίδας», πάνω στα βότσαλα και τους ανθρωπόμορφους βράχους, το σινεμά συγκλίνει τους ιστορικούς του χρόνους, αποκτά μια αιωνιότητα κι ένα συναισθηματικό βάρος που άλλα (επιφανειακά και μόνο) ομοειδή ντοκιμαντέρ δεν θα έβρισκαν ούτε με σκηνοθετικό gps.

Η ταινία είναι δώρο για όσους ήδη γνωρίζουν κι αγαπούν τον Μπέργκμαν επιβεβαιώνοντάς τους, με τρόπο έξυπνο και στοργικό, τη σπουδαιότητά του.

Η Μαργκαρέτε φον Τρότα αφιερώνει στον Ινγκμαρ Μπέργκμαν μια προσωπογραφία τρυφερότερη ίσως του υποκειμένου της, πάντως σύνθετη όπως θα του ταίριαζε.

Κάπως «φεστιβαλικό» σε ύφος και ρυθμό, δεν προτείνεται σε εκείνους που θα πάνε απλά από περιέργεια. Για τους γνώστες / λάτρεις και ενδιαφερόμενους «αρχάριους», είναι μια εκλεπτυσμένη, καλοστημένη και επαρκής περίληψη του «φαινόμενου Μπέργκμαν», με αναγκαίες προσωπικές παρεμβάσεις που εμπλουτίζουν το περιεχόμενο αυτού του ντοκιμαντέρ, το οποίο σίγουρα έχει δημιουργηθεί με πολλή αγάπη.

Ένα must για τους θεατές που γνωρίζουν τις ταινίες και θέλουν να μάθουν για τον άνθρωπο αλλά και για όσους δεν γνωρίζουν τις ταινίες του και ίσως με αυτό το ντοκιμαντέρ σκεφτούν να το κάνουν!

Δεν είναι σκοπός της Φον Τρότα να ξεκουνήσει τον Μπέργκμαν από το βάθρο του αμφισβητώντας τον αλλά να θυμίσει και να θαυμάσει, να αναζητήσει, όπως κι εκείνος, ανάμεσα στην τεχνική του μέσου και στην ψυχή του ανθρώπου.