Ο Κύριος Βερντού(1947)

(Monsieur Verdoux)  Πρώτη προβολή: 04-07-2019

Κατάμαυρη αντικαπιταλιστική σάτιρα που σόκαρε τη μεταπολεμική Αμερική. Ο πιο δραματικός, βαθιά πολιτικός κι απαισιόδοξος Τσάπλιν, υποψήφιος για Όσκαρ πρωτότυπου σεναρίου.

Χρειάζεται κανείς να δει μια ταινία όπως «Ο κύριος Βερντού» για να καταλάβει όλο το μεγαλείο της τσαπλινικής (μαύρης στην περίπτωση αυτή) κωμωδίας.

Όσο κι αν η αριστουργηματική ερμηνεία του Chaplin να είναι αυτόνομα ένα κωμικό απόγειο, ο διττός χαρακτήρας του φιλμ δεν σε αφήνει να το διασκεδάσεις. Αλλά και να το κάνεις, αρνούμενος κατά τη διάρκεια να αντιληφθείς το «τι λέει ο ποιητής», θα σου κόψει το χαμόγελο στο φινάλε. Δεν είναι καν σάτιρα, είναι η ευθεία όσο και κατ' ουσία μάταιη επίθεση ενός άντρα ενάντια όλων, ακόμα και τη συνείδηση του ίδιου του του εαυτού.

Η ταινία είναι βαθιά ανήθικη, αλλά καθόλου αήθης: ο Βερντού αφήνει μικρά σημεία της ψυχής του να φανερωθούν από τις πράξεις και τους τρόπους του, τη μέθοδο και τη ρουτίνα που ακολουθεί, αλλά αποκαλύπτει πραγματικά την ψυχή του.

Παρεξηγημένη στην εποχή της ταινία, θεωρήθηκε αντικομμουνιστική, χτυπήθηκε ανελέητα από την κριτική και υπήρξε εμπορική αποτυχία, για να επανεκτιμηθεί στο πέρασμα του χρόνου ως ένα ακόμη αριστούργημα του κορυφαίου δημιουργού της.

Σήμερα, ακόμη κι αν η κινηματογραφική του γλώσσα υπενθυμίζει την εποχή του και το σενάριό του κάποτε πλατειάζει, ο «ο Κύριος Βερντού» κρατά σχεδόν αμείωτη τη δύναμή του και παραμένει ένα ορόσημο του αμερικάνικου σινεμά και μια διαφορετική ματιά στο ταλέντο του Τσάπλιν.

Η ταινία παρακολουθείται με αμείωτο ενδιαφέρον και ο φινετσάτος Τσάπλιν δίνει ρεσιτάλ. Δεν στερείται χιούμορ (κάθε άλλο), αλλά δεν είναι και ο ξεκαρδιστικός Τσάπλιν που είχαμε συνηθίσει παλιότερα. Όπως και να το κάνουμε πάντως, και μόνο για τις ιδιαιτερότητές της και το μαύρο, κυνικό πνεύμα της, αξίζει να τη δει κανείς.

Το κρυφό αριστούργημα της καριέρας του Τσάπλιν εθεωρείτο για μεγάλο διάστημα ως η πιο αντιπαθής δημιουργία του και στην εποχή του είχε γνωρίσει γρήγορο εισπρακτικό και καλλιτεχνικό καταποντισμό. Ώρα, λοιπόν, για μια ριζική αναθεώρηση ή καλύτερα για μια καθυστερημένη αποκατάσταση της αξίας του, με αφορμή αυτή τη σημαντική επανέκδοση.

Έβλεπε μπροστά ο Τσάπλιν με την ταινία του αυτή, καθώς πολλά από όσα με σαρκασμό περιγράφει, δυστυχώς, κάθε τόσο επαναλαμβάνονται. Χρυσή ευκαιρία είτε να την ξαναδείτε ώστε να θυμηθείτε τον έξοχο συνδυασμό slapstick χιούμορ και πικρόχολης πραγματικότητας, είτε να το επιχειρήσετε για πρώτη φορά και να συνειδητοποιήσετε το μεγαλείο της.

Μια ξεχωριστή ταινία που συνιστά μια πικρή κωμωδία ηθικολογικών αναζητήσεων για τα σκοτάδια του ανθρώπινου ενστίκτου.